Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΝΘΟΪΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ Το Κογκολέζικο υπόδειγμα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΝΘΟΪΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ

Το Κογκολέζικο υπόδειγμα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΑΡΚΩΣΕΩΣ

Η ιεραποστολή, στις οποιεσδήποτε προσπάθειές της, κρίνεται από το πόσο σαρκώνεται σ' έναν τόπο και δεν μένει μια ιδεολογική αφηρημένη διαδικασία μεταδόσεως χριστιανικών ιδεών. Η σάρκωση στη ζωή ενός λαού είναι δυνατή, αν βιώνεται το μυστήριο της Εκκλησίας και η αγιοπνευματική εμπειρία που «συγκροτεί το θεσμό» της συμμετοχής στο σώμα του Χριστού. Η εν Αγίω Πνεύματι πραγμάτωση της εμπειρίας του σώματος του Χριστού δεν αναιρεί την ανθρώπινη ελευθερία. Ο άνθρωπος ελεύθερα μετέχει στην Εκκλησία. Κι ακόμη περισσότερο, αν διακονεί την Εκκλησία στις ποιμαντικές του εκφράσεις, ψάχνει τρόπους και εργαλεία εκφράσεως της συγκαταβάσεως της Εκκλησίας και των τρόπων σαρκώσεως της στη σάρκα των εθνών και των φυλών.

ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΘΝΟΪΣΤΟΡΙΑΣ

Η γνώση των μικρών η μεγάλων πτυχών της ζωής των λαών δίνει ποικίλα εργαλεία σαρκώσεως σε πολλά επίπεδα. Ένα ουσιαστικό εργαλείο είναι αυτό της εθνοϊστορίας. Πρόκειται για τη μελέτη της καταβολής και των ριζών των διαφόρων φυλών, για τις πιθανές μετακινήσεις από τόπου εις τόπο και για τους τρόπους οργανώσεως της κοινοτικής ζωής σε αντιστοιχία με τις επιδράσεις από την επικοινωνία μ' άλλους γειτονικούς φυλετικούς «πολιτισμούς». Επειδή πολλοί από τους λαούς που βρίσκονται στους χώρους της Ιεραποστολής υπέστησαν τη σαρωτική λαίλαπα της αποικιοκρατίας και έχασαν, ολοκληρωτικά ή μερικά, τη σύνδεση με τις εθνοϊστορικές τους ρίζες, είναι καίρια η μελέτη αυτού του εργαλείου. Αν η σάρκωση του χριστιανικού μηνύματος γίνει στο πρωτογενές υλικό των λαών, κι όχι στο διαστρεβλωμένο από τους αποικιοκράτες πρόσωπό τους. η πρόσληψη του Χριστού θα γίνει πάνω σε πιο πρωτογενές υλικό. Ο κίνδυνος από τη σύζευξη με ποικίλα αλλότρια μεγέθη πάντα δημιουργούσε προβλήματα στην ανάπτυξη των νεοπαγών Εκκλησιών.

ΤΟ ΚΟΓΚΟΛΕΖΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Τα προαναφερόμενα θα γίνουν κατανοητά αν χρησιμοποιήσουμε συγκεκριμένο τυπικό παράδειγμα. Ως «τυπικό» δύναται να θεωρηθεί το υπόδειγμα του Κογκό, επειδή:

α) Βρίσκεται στο κέντρο μιας ηπείρου, που σημαίνει πως δέχεται επιδράσεις απ' όλες τις κατευθύνσεις του ορίζοντα και ταυτόχρονα, λόγω της γεωγραφικής εσωτερικότητας, δύναται να διατηρήσει τον εαυτό του απρόσβλητο από δευτερογενείς εξωτερικές επιδράσεις.

β) Μέχρι σήμερα διατηρείται το γλωσσικό ψηφιδωτό των 250 ιδιωμάτων. Το γεγονός δηλώνει τη διατήρηση ετερογενών αφετηριακών ριζών μέσα από το χρόνο.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Οι πηγές και oι αρχαιολογικές έρευνες για την περιοχή του Κογκό, που γνωρίζεται ως η περιοχή της κοιλάδας του ποταμού Κογκό, είναι λίγες, αλλά αρκετές για να διαγραφεί το γενικό ιστορικό πλαίσιο. Οι μαρτυρίες αναγνωρίζουν την ύπαρξη κατοίκων στην εποχή των 10.000 π.Χ. ετών. Οι περισσότεροι μένουν κοντά ή μέσα στά δάση προκειμένου να ωφελούνται από τον πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα και το κυνήγι. Τα εκτεταμένα δάση ituri συγκεντρώνουν το μεγάλο αριθμό των διαφόρων μικρών ομάδων που κατοικούν εδώ. Το δάσος δεν προσφέρεται για τη συγκρότηση εκτεταμένων κοινωνικών ομάδων. Οι μικρές ομάδες διαβιούν ευκολότερα και μετακινούνται χωρίς δυσκολίες. Οι μικρές αυτές ομάδες αποτελούν τον πυρήνα της κογκολέζικης κοινωνιολογίας που βρίσκει τις ρίζες της στους πυρήνες αυτών των φυλετικών σχημάτων. Οι συγγενικοί δεσμοί και η αλληλοβοήθεια για να συγκρατηθεί η φυλή ενισχύουν την ταυτότητα των ομάδων αυτών. Οι μέχρι τότε ενυπάρχουσες έντονες φυλετικές διαφορές φέρουν μέσα τους τον απόηχο αυτής της δομής. Επειδή όλες oι φυλετικές αυτές ομάδες βρίσκονται σε μια «Ισορροπία αδυναμίας», δεν γίνονται επεκτατικές ή κατακτητικές. Καμία δεν υπερισχύει των άλλων, καμία δεν αναλαμβάνει το ρόλο του ηγέτη προς συγκρότηση «Ισχυρών» μεγάλων ομάδων. Μέχρι τότε η ιδιότροπος αυτή γενετική πληροφορία αποτελεί «εμπόδιο» για τη δημιουργία «εθνικής συνειδήσεως».

Η ΕΙΣΒΟΛΗ

Κατά το έτος 1000 π.Χ. γίνεται στην περιοχή μια εισβολή. Τα βορεινά και ανατολικά της περιοχής δέχονται μια εισβολή από τα λεγόμενα φύλα Μπαντού. Οι Μπαντού έχουν πιο υψηλό πολιτισμό, είναι οργανωμένοι σε πιο ισχυρές διοικητικές ενότητες, που αποκαλούνται βασίλεια και μιλούν γλώσσες της περιοχής του μέσου Νείλου και του σουδανικού νότου. Είναι σίγουρο πως οι Μπαντού έχουν δεχθεί έμμεσους μετασχηματιστικούς παράγοντες από τους μεγάλους μεσογειακούς πολιτισμούς και άμεσους διεγερτήριους ερεθισμούς από τον αιγυπτιακό πολιτισμό. Μιμούνται την κρατική οργάνωση της αιγυπτιακής διοικήσεως και αποδίδουν στον αρχηγό-βασιλέα θεία ιδιώματα και συγγένειες και μυθικές καταβολές.

Τα φύλα Μπαντού εγκαθίστανται στις απέραντες πεδιάδες. Χρησιμοποιούν κυρίαρχη τεχνολογία καλλιεργειών και την προαναφερθείσα διοικητική δομή. Προσπαθούν να οργανώσουν βασίλεια και σταθερές μη νομαδικές θεσμικές εκφράσεις. Η αναμέτρηση με τις αδύναμες φυλές των δασών είναι δυσανάλογη. Αρχίζει η ενσωμάτωση στα βασίλεια. Η αλλοίωση γίνεται αργά. Η οριστική επικράτηση των Μπαντού φύλων φαίνεται πως έγινε στην περίοδο 1200-1500 μ.Χ. Τότε είναι που οργανώνεται και μια μεγάλη πόλη: η Mbanza Kongo Dia Nioiila (Η μεγάλη πόλη του βασιλέως). Την περίοδο αυτή έχουν οργανωθεί ήδη τέσσερα μεγάλα βασίλεια: Kongo, Lunda, Luba, Kuba. Οι παλαιές φυλές φαίνονται να εξαφανίζονται. Η αλήθεια όμως παρέμενε κάπου άλλου, μέσα στην κρυμμένη φυλετική ταυτότητα, που για λόγους βίας φώλιαζε στην καρδιά των βασιλείων που ποτέ δεν ανάπαυσαν τους «υπηκόους» τους.

ΟΙ ΔΥΤΙΚΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΕΣ

Οι δυτικές χριστιανικές ιεραποστολές συνάντησαν το υπόδειγμα της βασιλικής συγκροτήσεως τοπικών φυλών. Ελάχιστες είχαν καταφέρει να αποφύγουν την ένταξη της απρόσωπης χοάνης της βασιλείας. Αυτοί οι ελάχιστοι ήταν κρυμμένοι μέσα στα δάση. Κλασικό παράδειγμα οι Πυγμαίοι, που θεωρήθηκαν δύσκολοι για Ιεραποστολική προσέγγιση. Στα κείμενα των πρώτων ιεραποστολικών αναζητήσεων των δυτικών διαφαίνεται η αγωνία και αναζήτηση τρόπων σαρκώσεως στα δεδομένα του τόπου. Η προσπάθεια όμως για συγκατάβαση έχει ενώπιόν της το μοντέλο της βασιλικής διοργανώσεως. Μια διοικητική διοργάνωση δεν είχε τις προϋποθέσεις να δώσει κι ένα κοινό πρόσωπο τρόπων και ηθών διαβιώσεως. Γι’ αυτό ακριβώς ο δυτικός χριστιανισμός δεν ζυμώθηκε ουσιαστικά, ούτε ζύμωσε ουσιαστικά τα διάφορα φύλα, ούτε κατάφερε να ξεπεράσει μέσα στην Εκκλησία τις φυλετικές διαφορές.

ΟΙ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΕΣ

Οι δυτικοί αποικιοκράτες δεν ενδιαφέρονταν, φυσικά, για σάρκωση, αλλά για κατάληψη. Οι αποικιοκράτες ενδιαφέρθηκαν να κρατήσουν την «τάξη και την ασφάλεια» στις περιοχές που κατελάμβαναν, προκειμένου να αξιοποιήσουν με «τάξη και ασφάλεια» τις πλουτοπαραγωγικές πηγές. Ούτε και οι πιο έντιμοι δυτικοί μελετητές δεν προσπάθησαν να κατανοήσουν τους ιθαγενείς πολιτισμούς αναλύοντας το αρχικό τους κύτταρο. Οι κοινωνιολογικές αναλύσεις ενδιαφέρονταν για τα γενικά κοινωνικά φαινόμενα που εκδηλώνονταν στη διοργανωμένη δομή των κρατιδίων-βασιλείων. Όταν έγινε η μεγάλη «απελευθέρωση» των λαών της Αφρικής, στα μέσα του τελευταίου αιώνος, δημιουργήθηκαν «κράτη» τα οποία ένωναν τρία ή τέσσερα βασίλεια μιας περιοχής σε μια επίπλαστη ενότητα που είχε ένα όνομα που δεν ενδιέφερε τους λαούς. Όταν το βελγικό Κογκό απελευθερώθηκε, ονομάστηκε Ζαΐρ. Όταν πρόσφατα έγινε μια πολιτική αλλαγή, το όνομα του κράτους έγινε Κογκό. Λίγοι διαμαρτυρήθηκαν ή χάρηκαν για την αλλαγή. Οι κάτοικοι του τόπου δεν είχαν την αίσθηση της ενότητας που διασφαλιζόταν κάτω από τις ονομασίες Κογκό ή Ζαΐρ. Οι μόνες φωνές που ακούστηκαν προέρχονταν από το παλαιό βασίλειο του Κογκό, που ήταν ένα μόνο από τα τέσσερα που προαναφέραμε.

Η ΚΑΘΑΡΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΣΑΡΚΩΣΕΩΣ

Η μελέτη της εθνοϊστορίας αποτελεί μια ισχυρή δυνατότητα για σωστή μελέτη των προβλημάτων σαρκώσεως σε κάποιους τόπους. Η Ορθοδοξία, που έχει μέριμνα για την αξιοποίηση των προσωπικών δεδομένων των νεοφύτων του Σώματος του Χριστού, μ' αυτό τον τρόπο πρέπει να προσεγγίσει τους λαούς, δηλαδή τις επιμέρους φυλές, άσχετα από το μικρό ή όχι μέγεθος τους. Το Κογκό δεν υπάρχει ως ενιαία αχανής κρατική ενότητα. Αυτό είναι το πρώτο που θα κατανοήσει η ορθόδοξη προσέγγιση της ιεραποστολής. Στο Κογκό υπάρχουν ακόμη, άλλοτε εν υπνώσει και άλλοτε εν εγρηγόρσει, οι πυρήνες των φυλών. Η Ορθοδοξία πρέπει να προχωρήσει στην ταυτότητα του προσώπου των φυλών γνωρίζοντας, όσο γίνεται, την εθνοϊστορία τους. Όταν οι φυλές προσληφθούν μέσα από τα δικά τους δεδομένα στην Εκκλησία, τότε θα δυνηθούν να προχωρήσουν προς την έξοδό τους για κοινωνία με τη ζωή των άλλων φυλών. Αν δε γίνει αυτό, θα διατηρείται μέσα στην Εκκλησία το χάσμα των φυλών, δηλαδή η καλλιέργεια μελλοντικών σχισμάτων και εθνοφυλετισμών.

† π.Κ.Σ.

Πηγή: Περιοδικό «ΣΥΝΑΞΗ». Τεύχος 78, Απρίλιος-Ιούνιος 2001. Τίτλος περιοδικού: Αποστολή και Ιεραποστολή στην εποχή της Παγκοσμιοποίησης.

Μήνυμα Μεγάλης Παρασκευής

Μήνυμα Μεγάλης Παρασκευῆς

Μεγάλη Παρασκευή: «λύπη χαρᾷ σύμμικτος»

Καθώς ἡ σκυθρωπότητα τοῦ χειμῶνος ὑποχωρεῖ καί ἀρχίζουν νά διαφαίνονται τά σημεῖα τοῦ ἔαρος, ἐκδιπλώνονται μέ περισσότερη ἐνάργεια ἔμπροσθεν τῶν ὀφθαλμῶν μας τά θαυμάσια τῆς παντοδυναμίας, τῆς πανσοφίας καί ἀγαθότητος τῆς Ἁγίας Τριάδος τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Ὅμως, περισσότερο θαυμαστό ἀπό τήν ἄπειρη σοφία τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία τεχνούργησε τό παναρμόνιον σύμπαν καί τήν φιλόξενη σφαῖρα τῆς ὑφηλίου, τήν ὁποίαν κατοικοῦμε, εἶναι τό γλυκύ ἔαρ τῆς Θυσίας τοῦ Θεανθρώπου, ἡ χάρις στήν ἄπειρη θεϊκή ἀγάπη Σταύρωση τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ ἱστορίᾳ, γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου: «Τίς λόγος ἀξίως ἐφικέσθαι τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ δύναται; Τάς μέν οὖν ἄλλας παρήσω, εἰ καί καθ΄ ἑαυτάς ὑπερβάλλουσι μεγέθει καί χάριτι. Οὐ γάρ ἀφείθημεν ὑπό τῆς ἀγαθότητος τοῦ Δεσπότου, οὐδέ ἐνεκόψαμεν αὐτοῦ τήν εἰς ἡμᾶς ἀγάπην, ἀλλά ἀνεκλήθημεν ἐκ τοῦ θανάτου καί ἐζωοποιήθημεν πάλιν ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ», ὁ Ὁποῖος «τῆς κατάρας ἡμᾶς ἐξηγόρασε, γενόμενος ὑπέρ ἡμῶν κατάρα» (Γαλ. 3, 13).

Γιατί ἡ θυσία τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου ἔγινε διά Σταυροῦ ; «Προτιμᾷ τόν πιό ἄτιμο θάνατον», ἀπαντοῦν οἱ ἐκκλησιαστικοί Πατέρες, «ὥστε καί μέ αὐτό νά φανερώσει τήν ἀγάπη Του πρός ἐμᾶς, ὑποβαλλόμενος ὄχι σέ θάνατο ἁπλό, ἀλλά γεμᾶτο ἀπό ἐντροπή, θάνατο τόν ὁποῖον ὁ καθένας ἀπεύχεται», ὥστε «νά φανερώσει ἀνάμεσα μας τελειότατο ὑπόδειγμα ταπεινώσεως καί ὑπακοῆς, γιά νά θεραπεύσει τό πταῖσμα τῆς ὑπερηφανίας καί νά λύσει τά δεσμά της καί ὥστε τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων μέ ἀνάλογη θέρμη, μέσῳ τοῦ ὑποδείγματός Του, νά τίς μεταστρέψει ἀπό τήν ἐπιθυμία τῶν γηΐνων πρός τόν ἔρωτα τῆς θείας δόξης».

Ἡ Σταύρωση τοῦ Χριστοῦ, μέ τήν ὁποίαν ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς «ἔδωκεν ἑαυτόν ἀντίλυτρον ὑπέρ πάντων, τό μαρτύριον καιροῖς ἰδίοις» (Α΄ Τιμ. 2, 6) - ἀντίλυτρο στόν θάνατο πού βασίλευε ἐπάνω μας λόγῳ τῆς ἁμαρτίας - ἀπέδειξε τήν δικαιοσύνην τοῦ Θεοῦ, «ὡς ἄν ἡ θεία δικαιοσύνη ἐν τῷ τούς ἀνθρώπους πάντας ἰατρεύειν περισωθῇ». Διότι διέσωσε διά τοῦ Σταυροῦ Του ὅλους τούς δικαίους ἐξ ἀρχῆς τῆς ἀνθρωπίνης ἱστορίας, οἱ ὁποῖοι ἀδίκως κατέχονταν ἀπό τίς συνέπειες τῆς προπατορικῆς πτώσεως, ἀπό τήν ἀπώλεια τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, πού συνιστᾷ θάνατο τῆς ψυχῆς καί ἀπό τόν θάνατο τοῦ σώματος. Ἡ διάσωση τῶν ἀνθρώπων δέν ἔγινε διά τῆς παρακάμψεως τῶν θείων ἐνταλμάτων καί τῶν πνευματικῶν νόμων, ἀλλά ἡ ἴδια ἡ ἀνθρωπίνη φύση στό πρόσωπο τοῦ Θεοῦ Λόγου, αὐτεξουσίως ὑποτασσομένη στό Ποτήριον τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ Πατρός καί μέσῳ τῆς παντοδυναμίας τῆς Θεότητος τοῦ Σαρκωθέντος καταργεῖ ἐπί τοῦ Σταυροῦ τό καύχημα τῶν ἀρχῶν καί τῶν ἐξουσιῶν τοῦ σκότους εἰς βάρος μας, καθώς προσηλώνεται καί ἐξαλείφεται στόν Σταυρό ἡ ἐναντίον μας καταδίκη (Κολ. 2, 14.15)· «καί συνέβαινεν ἀμφότερα ἐν ταυτῷ γενέσθαι παραδόξως· ὅτι τε ὁ πάντων θάνατος ἐν τῷ κυριακῷ σώματι ἐπληροῦτο, καί ὁ  θάνατος καί ἡ φθορά διά τόν συνόντα Λόγον ἐξηφανίζετο».

Ὁ φιλάνθρωπος Χριστός ἀνέμειξε μέ τήν δική μας ἀσθενῆ φύση τήν παντοδύναμη Θεότητά Του, ὥστε νά νικήσει ἡ ἀνθρώπινη φύση τόν θάνατο ψυχῆς καί σώματος μέ τή βοήθεια τῆς Θεότητος· «διά τοῦτο τήν ἑαυτοῦ δύναμιν ὁ Θεός ταῖς ἡμετέραις ἀνέμιξεν ἀσθενείαις,  ἵνα καί κοινά γένηται τά τῆς νίκης καλά τοῖς πρίν ἀσθενέσιν», «ἵνα ἡττηθέντος θανάτου καί πεπατημένης τῆς φθορᾶς, ἡ τῆς Ἀναστάσεως δύναμις εἰς ἅπαν ἔρχηται τό ἀνθρώπινον γένος»· καί ἡ μέν ἀνθρώπινη φύση ὑπῆρξε τό «δέλεαρ» τό ὁποῖο κατέπιε ὁ θάνατος, ἡ δέ ζωοποιός Θεότητά Του κεκρυμμένη ὄπισθεν τοῦ «δολώματος» αὐτοῦ, κατήργησε τελικῶς τόν θάνατο καί ἔσωσε τίς ἐν ἅδῃ κατεχόμενες ψυχές τῶν πιστευόντων στόν Θεάνθρωπο δικαίων·  «καταπιών γάρ ὁ θάνατος τόν ὑπέρ πάντων Ἀμνόν, πάντας ἐξήμεσεν ἐν αὐτῷ τε καί σύν αὐτῷ».

Ἡ ἡμέρα τῆς Μ. Παρασκευῆς εἶναι ἡμέρα πένθους: «Ὁ Δεσπότης ἡμῶν, φεῦ, ἐπί Σταυροῦ. Δακρύων καί σκυθρωπότητος ὁ καιρός, οὐ φιλοτιμίας ἐν θνητῷ τινι πράγματι». Σέ ἀντίθεση ὅμως μέ τούς ἁγίους Ἀποστόλους καί λοιπούς Μαθητές, στούς ὁποίους ἡ ἔνδοξη ἔκβαση τοῦ σωτηρίου Πάθους δέν ἦταν ἀκόμη γνωστή, ἔχει σήμερα ἡ Ἐκκλησία, ὅπως ἐδῶ καί αἰῶνες, σαφῆ καί βέβαια τά τεκμήρια τῆς νίκης ἐπί τοῦ θανάτου καί τούς ἀρραβῶνες τῆς μελλούσης ζωῆς· διά τοῦτο εἶναι «ἡ λύπη χαρᾷ σύμμικτος», διότι «Χριστέ βασιλεῦ, τοῦ σοῦ πάθους καρπῶν ἀπολελαύκαμεν ἤδη καί ταῖς τῶν ἀμεινόνων ἐλπίσιν αὖθις τερπόμεθα, ὧν ἀρραβῶνες ἡμῖν αἱ μυστικαί σου γίνονται χάριτες». Καί ἄν ἀκόμη ὑφίστανται ὅλοι οἱ πιστοί τόν σωματικό θάνατο καί τίς δοκιμασίες τοῦ παρόντος βίου χάριν τῆς Πίστεως καί τῆς εὐσεβείας, τοῦτο δέν εἶναι παρά ἡ μερίδα τῆς συμμετοχῆς μας στή σωτηρία μας καί ἐξομοίωσις πρός τόν Ἐσταυρωμένον. Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ πρός ὅλους τούς ἀνθρώπους, ἀκόμη καί τούς σταυρωτάς Του, ἔχει ἤδη νικήσει: «Διά τά κτυπήματα τούς ἀνταποδίδει τούς ἐναγκαλισμούς· διά τάς ὕβρεις τάς εὐλογίας· διά τόν θάνατον τήν ἀθανασίαν. Ποτέ δέν ἔδειξαν οἱ ἄνθρωποι τόσον μῖσος πρός τόν Θεόν, ὅσον ὅταν Τόν ἐσταύρωσαν· καί ποτέ δέν ἔδειξεν ὁ Θεός τόσην ἀγάπην πρός τούς ἀνθρώπους, ὅσην ὅταν ἀνέστη».

Ὁ Καθηγούμενος τοῦ Ἱ. Ἡσυχαστηρίου Παντοκράτορος
† Ἀρχιμανδρίτης Κύριλλος
καί οἱ σύν ἐμοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί

Ο ιερός Χρυσόστομος για την Ανάσταση του Χριστού

Η Ανάσταση του Κυρίου είναι η εορτή των εορτών της Εκκλησίας μας και το ακράδαντο θεμέλιο, πάνω στο οποίο στηρίζεται το οικοδόμημα της Πίστεώς μας.
Το ότι υπάρχει μέχρι σήμερα Εκκλησία, παρά τους φοβερούς διωγμούς, που υπέστησαν οι πιστοί μέσα στη δισχιλιετή ιστορία της, οφείλεται στο ότι ο Ιδρυτής της Κύριος Ιησούς Χριστός νίκησε το θάνατο και ζει στους ουρανούς και κατευθύνει την πορεία της στον κόσμο.
Η Ανάσταση του Χριστού είναι η πηγή της δυνάμεως της Εκκλησίας ως συνόλου και κάθε πιστού προσωπικά.
Οι ιεροί υμνογράφοι με εξαίρετους ύμνους τονίζουν σε όλους τους ήχους και τους τόνους τη μεγάλη εορτή της Αναστάσεως. Και οι άγιοι Πατέρες, με το ιδιαίτερο χάρισμά του καθένας, παρουσιάζουν το νόημα της Αναστάσεως και τη σημασία της για τη ζωή μας.
Ο ιερός Χρυσόστομος επανειλημμένα ομιλεί με ενθουσιασμό για την Ανάσταση του Χριστού, απολογούμενος μάλιστα κάποτε προς τους απίστους και αμφιβάλλοντας.

Πάρα πολύ μεγάλη πραγματικά απόδειξη της Αναστάσεως είναι το ότι ο Χριστός, που θυσιάστηκε στο Σταυρό, μετά το θάνατό του επέδειξε τόσο μεγάλη δύναμη, ώστε έπεισε ανθρώπους, που ζούσαν σε διάφορες περιοχές, να περιφρονήσουν, χάριν της πίστεως προς αυτόν και της ομολογίας αυτής της πίστεώς τους, και την πατρίδα τους και την οικογένειά τους και τους φίλους τους και τους συγγενείς τους και αυτή τη ζωή τους και να προτιμήσουν αντί των ευχαρίστων και τερπνών του κόσμου, που τους υπόσχονταν οι εχθροί της Πίστεως, και μαστιγώσεις και κινδύνους και μαρτυρικό θάνατο. Αυτά δεν είναι κατορθώματα κάποιου νεκρού, που έμεινε κλεισμένος στον τάφο του, αλλά κάποιου που ανεστήθη και ζει. (PG 50,593)
Τι μεγαλύτερη απόδειξη της Αναστάσεως του Χριστού ζητάς, όταν βλέπεις να έχει γίνει τόσο μεγάλη μεταβολή των πραγμάτων έπειτα από εκείνο το γεγονός; Γυναίκες, που εκ φύσεως είναι δειλές, παρουσιάζονται ατρόμητες εμπρός στον θάνατο, ενώ ο θάνατος πριν από την Ανάσταση ήταν φοβερός και φρικτός και στους αγίους άνδρες. (PG 50, 629)
Πολλοί ερωτούν, γιατί άραγε, όταν ανεστήθη ο Χριστός δεν εμφανίσθηκε στους Ιουδαίους; Η ερώτηση αυτή όμως είναι περιττή και μάταιη. Διότι εάν επρόκειτο να τους ελκύσει προς την πίστη με την εμφάνισή του μετά την ανάσταση του σ’ αυτούς, δεν θα απέφευγε να το κάνει. Ότι όμως δεν επρόκειτο να τους ελκύσει προς την πίστη, αν εμφανιζόταν σ’ αυτούς μετά την ανάστασή του, φαίνεται με την περίπτωση του Λαζάρου. Διότι αυτόν που ήταν νεκρός τέσσερις μέρες και μύριζε και είχε αρχίσει να αποσυντίθενται τον ανέστησε και του έδωσε δύναμη να βγει από τον τάφο του, όπως ήταν δεμένος με νεκρικούς επιδέσμους εμπρός στα μάτια όλων, και παρά ταύτα όχι μόνο δεν τους είλκυσε προς την πίστη, αλλά και τους ερέθισε περισσότερο. Διότι αποφάσισαν να σκοτώσουν και τον Λάζαρο. Εάν λοιπόν ανέστησε κάποιον άλλον και δεν επίστευσαν, άραγε ανασταίνοντας τον εαυτό Του και δείχνοντάς τον σ’ αυτούς, δεν θα κυριεύονταν και πάλι από μανία εναντίον του;

Αββάς Δωρόθεος

Εκδοσεις ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

Mακάριος ἀνήρ

Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Καρέα