Εἰς τό τέλος τῆς ζωῆς οἱ δαίμονες ἐπιτίθενται μέ μεγαλυτέραν σφοδρότητα ἐναντίον τοῦ ἀνθρώπου· διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προσέχωμεν περισσότερον. Εὐεργετινός Ὑπόθεσις λγ’, τόμος Β’

Ὁ Εὐλόγιος καί ὁ λωβός

Παλλαδίου

ΚΑΠΟΙΟΣ μορφωμένος ἀπὸ τὴν ’Αλεξάνδρειαν, ὀνόματι Εὐλόγιος, ἐκυριεύθη ἀπὸ θεϊκὸν ἔρωτα καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἀρνηθῇ τὸν κόσμον. Δι’ αὐτό, ἀφοῦ ἐμοίρασε τὴν περιουσίαν του, ἐκτὸς ἀπὸ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα ἐκράτησε διὰ τὴν συντήρησιν του, ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐργάζεται, ἤρχισε νὰ σκέπτεται τί νὰ κάμῃ διὰ τὸν ἑαυτόν ταυ διότι οὔτε εἰς μοναστικὴν συνοδείαν ἀπεφάσιζε νὰ εἰσέλθῃ, οὔτε καὶ ἡ συνείδησίς του τὸν ἐβεβαίωνε ὅτι ἦτο καλὸν νὰ μένῃ μόνος. Ἔτσι λοιπὸν καθὼς ἦτο διστακτικὸς εὑρῆκεν εἰς τὴν ἀγορὰν κάποιον λωβιασμένον, ὁ ὁποῖος ἦτο παραπεταγμένος ἐκεῖ. Αὐτὸς οὔτε πόδια εἶχεν, οὔτε χέρια· μονάχα ἡ γλῶσσα τοῦ εἶχε μείνει καὶ μὲ αὐτὴν παρακαλοῦσε τοὺς περαστικοὔς νὰ τὸν λυπηθοῦν.

Μόλις εἶδε αὐτὸν τὸν λωβιασμένον ὁ Εὐλόγως, ἐκέντησε τὴν καρδίαν του βαθεῖα λύπη καὶ ἀμέσως παρεκάλεσε τὸν Θεὸν ἀπὸ μέσα του, καὶ ἔκαμεν μίαν συμφωνίαν μὲ τὸν Κύριον· Κύριε, εἰς τὸ ὄνομά Σου – εἶπε – παίρνω κοντά μου αὐτὸν τὸν λωβιασμένον καὶ θὰ τὸν περιποιοῦμαι ὥσπου νὰ ἀποθάνῃ, διὰ νὰ σωθῶ καὶ ἐγὼ μέσω αὐτοῦ. Χάρισέ μου λοιπόν, Κυριε, τὴν ὑπομονὴν ποὺ χρειάζομαι διὰ νὰ τον ὑπηρετῶ. Κατόπιν ἐπλησίασε τὸν λωβιασμένον καὶ τοῦ λέγει:

-Θέλεις ἡ ἐντιμότης σου, νὰ σὲ πάρω εἰς τὸ σπίτι μου καὶ νὰ σὲ περιποιοῦμαι;

-Μακάρι νὰ τὸ κατεδέχεσο· ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ἀνάξιος, ἀπήντησεν ὁ λωβιασμένος.

Πηγαίνω λοιπόν, νὰ φέρω ἕνα ὄνον διὰ νὰ σὲ πάρω ἀπ’ ἐδῶ.

Ὁ λωβιασμένος μὲ πολλὴν χαρὰν συνεφώνησε.

Ἔφερε λοιπὸν ο Εὐλόγιος τὸν ὄνον, ἐπῆρε τὸν λωβὸν καὶ τὸν ἐπῆγεν εἰς τὸ σπίτι του νὰ τὸν φιλοξενήσῃ. ᾽Εκεῖ τὸν ἐφρόντιζε σὲ κάθε τι ποὺ εἶχεν ἀνάγκην τὸν ἕλουζε, τὸν ἤλειφε μὲ διαφόρους ἀλοιφάς, τὸν κρατοῦσε μὲ τὰ ἴδια του τὰ χέρια καὶ τὸν ἐξυπηρετοῦσε πρόθυμα εἰς ὅλα ἐπὶ δεκαπέντε χρόνια.

Κατόπιν ὅμως ὁ δαίμων εἰσεχώρησε μὲ μανίαν εἰς τὸν λωβιασμένον καὶ τὸν ἐξηγρίωσε, χωρὶς καμμίαν αἰτίαν, ἐναντίον τοῦ Εὐλογίου. Τὸν ἠρέθισε δὲ τόσον, ὥστε νὰ προσβάλλῃ καὶ νὰ ὑβρίζῃ τὸν Εὐλόγιον.

-Χαραμοφάη -τοῦ ἔλεγεν ὑβριστικὰ ἔκλεψες ξένα χρήματα καὶ ἐνῷ ἤσουν δοῦλος, ἐλήστεψες τὸ ἀφεντικό σου· καὶ τώρα, μὲ τὴν ἰδικήν μου δικαιολογίαν, θέλεις νὰ ξεφύγῃς, ὅτι τάχα μὲ ἐπῆρες εἰς τὸ σπιτοκάλυβό σου διὰ νὰ μὲ εὐεργετήσῃς καὶ ἐπιδιώκεις μὲ ἐμένα νὰ σωθῇς. Ὁ Εὐλόγως εἰς ἀπάντησιν τὸν ἐπαρακαλοῦσε: -Μὴ λέγεις, κύριε -τοῦ ἔλεγε- τέτοια πράγματα· εἰπέ μου εἰς τί σὲ ἐλύπησα καὶ θὰ διορθωθῶ. Ὁ λωβὸς ὅμως τοῦ ἀπαντοῦσε σκληρὰ πάλιν:
Δὲν Θέλω αὐτὰς τὰς κολακείας σου· πήγαινε νὰ μὲ ρίξῃς πάλιν εἰς τὴν ἀγοράν· ἐκείνη μοῦ εἶναι καλύτερη ἀπὸ τὴν ἰδικήν σου περιποίησιν.

-Σὲ παρακαλῶ, κύριε ἐπέμενεν ὁ Εὐλόγως -ἐὰν η εντιμότης σου στενοχωρεῖται εἰς τίποτα, καὶ ἐγὼ σὲ ὑπηρετῶ.

Τότε ὁ λωβὸς ἐξηγριώνετο περισσότερον ἀπὸ τὸν θυμὸν καὶ ἐφώναζε δυνατά .

-Δὲν ἀναπαύομαι νὰ μένω μοναχός μου μὲ σένα· θέλω κόσμον. -Ἐγὼ νὰ σοῦ φέρω ἀμέσως πλῆθος ἀπὸ ἀδελφούς, τοῦ ἀπαντοῦσε καὶ πάλιν ὁ Εὐλόγως. Ἔξω φρενῶν ὁ λωβὸς τοῦ ἀπαντοῦσε καὶ πάλιν μὲ κραυγὰς:
-Αλλοιμονον εἰς ἐμέ τόν ταλαίπωρον· ἐγώ δέν θέλω νά βλέπω τάμοῦτρα σου καὶ σὺ θὰ μοῦ κουβαλήσῃς ἐδῶ τοὺς χαραμοφάγηδες σὰν σένα; Καὶ τρέμων ἀπὸ τὴν κακίαν του, ἤρχιζε νὰ ξεφωνίζῃ:

Η σιωπή για την πίστη είναι αθεΐα...

Η σιωπή για την πίστη είναι αθεΐα...' 'Ἡ σιγή, λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, σέ θέματα πίστεως εἶναι τρίτο εἶδος ἀθεΐας..'' Μόνο ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία κρατᾶ ἀκέραια καί ἀνόθευτη τήν διδασκαλία καί τόν τρόπο τῆς σωτηρίας. Τά ἄλλα χριστιανικά συστήματα καί οἱ ἄλλες λεγόμενες χριστιανικές ὁμολογίες ὅσο ποσοστό ἀλήθειας καί ἄν διατηροῦν, ἐφόσον δέν συνδέονται ὀργανικά μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, εἶναι πλάνες. Ἀδικοῦμε τήν Ὀρθοδοξία καί προσβάλλουμε τήν ἀλήθεια ὅταν ἀνομάζουμε «ἀδελφές Ἐκκλησίες» τίς ποικιλώνυμες χριστιανικές ὁμολογίες. Ἀλλά καί τούς ἴδιους τούς αἱρετικούς βλάπτουμε καί ἀδικοῦμε ὅταν τούς δημιουργοῦμε τήν ἐντύπωση ὅτι βρίσκονται στήν ἀλήθεια, ἐνῶ εἶναι ἐκτός Ὀρθοδοξίας.... Ἐπίκαιρο καί διαχρονικό τό μήνυμα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμά ἠχεῖ ὡς ἐγερτήριο σάλπισμα ἐπισημαίνοντας τά τρία εἴδη ἀθεΐας πού μᾶς ἀπειλοῦν καί σήμερα: Εἶναι ἀθεΐα νά ἀρνεῖσαι τόν Θεό. Ἀθεΐα νά μήν πιστεύεις ὀρθόδοξα τόν Ἰησοῦ Χριστό, νά εἶσαι αἱρετικός. Ἀθεΐα νά εἶσαι ὀρθόδοξος καί νά μήν ἀγωνίζεσαι γιά τά ὀρθόδοξα δόγματα. Ἄν θέλουμε, λοιπόν, σήμερα νά ἀναγνωρίζουμε στόν ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ καί γενικά στούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας τήν θέση πού τούς ἀνήκει, ὀφείλουμε νά κρατοῦμε καί νά διακηρύττουμε τήν δική τους πίστη.

Διαλύεται η Ορθοδοξία! Ο Ιλαρίων απειλεί με διακοπή κοινωνίας-Η μισή Ορθοδοξία δεν θα αναγνωρίζει τον Βαρθολομαίο-Πυρ ομαδόν από Μόσχα, Κίεβο.

Ισχυρότατες δονήσεις στην παγκόσμια Ορθοδοξία έχει προκαλέσει η αιφνιδιαστική κίνηση του Φαναρίου με τον διορισμό Εξάρχων στο Κίεβο

Αρχικά η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία προειδοποιησε για απάντηση στο διορισμό από τον Οικουμενικό Πατριάρχη των εξάρχων του στην Ουκρανία

«Ο διορισμός από τον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης των επισκοπικών αντιπροσώπων του στην Ουκρανία, χωρίς συμφωνία με τον Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών και τον Μακαριώτατο Μητροπολίτη Κίεβου και πάσης Ουκρανίας, δεν είναι παρά ένα πρωτοφανές χτύπημα στην

κανονική επικράτεια του Πατριαρχείου Μόσχας” ανέφερε χθες ο Βλαντιμίρ Λεγκόγια, επικεφαλής του Συνδέσμου του Τμήματος Εκκλησίας, Κοινωνίας και Σχέσεων με τα ΜΜΕ.

«Αυτές οι ενέργειες δεν μπορούν να μείνουν αναπάντητες», τόνισε.

Θυμίζουμε και τι είπε προ λίγων ημερών ο Πατριάρχης Μόσχας σε κήρυγμά του

Η πλέον δυναμικότερη αντίδραση όμως ήρθε από το Νο2 του Πατριαρχείου Μόσχας Μητροπολιτη Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνα, αλλά και από την Σύνοδο της Ρωσικής Εκκλησίας .
Η Σύνοδος της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας κατηγορεί το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως για «σοβαρή παραβίαση των κανόνων».

«Η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εξέφρασε την έντονη διαμαρτυρία και τη βαθιά οργή για τη δήλωση της 7ης Σεπτεμβρίου 2018 της Γενικής Γραμματείας της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης, με την οποία ανακοινώθηκε ο διορισμός δύο ιεραρχών αυτής της εκκλησίας, του αρχιεπισκόπου Δανιήλ και του Επισκόπου Ιλαρίων ως «εξάρχους» του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης στο Κίεβο «, δήλωσε η Σύνοδος σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Τα μέλη της Συνόδου σημείωσαν ότι η απόφαση αυτή λήφθηκε χωρίς την έγκριση του Πατριάρχη Κυρίλλου και του Μητροπολίτη Ονούφριου και είναι «η μεγαλύτερη παραβίαση των εκκλησιαστικών κανόνων, οι οποίοι απαγορεύουν στους επισκόπους μιας τοπικής εκκλησίας να παρεμβαίνουν στην εσωτερική ζωή και υποθέσεις της τοπικής εκκλησίας. ”

Η απόφαση αυτή «έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την παλαιά στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης και προσωπικά του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος επανειλημμένα δήλωσε ότι αναγνωρίζει τον Μητροπολίτη Ονούφριο ως μοναδικό κανονικό επικεφαλής της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ουκρανία”.

Η Σύνοδος της Μόσχας επεσήμανε ότι η απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης να λάβει υπόψη το ζήτημα της χορήγησης αυτοκέφαλίας στους «Ορθοδόξους Ουκρανούς” έγινε ενάντια στη βούληση των επισκόπων της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, οι οποίοι μονομερώς τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης της τρέχουσας κατάστασής. ”

«Ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης δικαιολογεί την παρέμβασή του στις υποθέσεις άλλων τοπικών εκκλησιών, αναφέρει ψευδείς ερμηνείες των ιστορικών γεγονότων και των εξαιρετικών δυνάμεων που φέρεται ότι έχει, που κανείς δεν είχε ποτέ και κανείς δεν έχει στην πραγματικότητα”, δήλωσε η Σύνοδος.

«Αυτές οι πράξεις φέρνουν τις σχέσεις μεταξύ της Ρωσικής Εκκλησίας και της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης σε αδιέξοδο και αποτελούν πραγματική απειλή για την ενότητα ολόκληρου του παγκόσμιου Ορθοδόξου Χριστιανισμού”, ανέφερε.

«Ολόκληρη η ευθύνη αυτών των ακανόνιστων ενεργειών βρίσκεται προσωπικά στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και σε όλους τους ανθρώπους στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης που τις υποστηρίζουν”, δήλωσε η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας, προσθέτοντας ότι «η αντίδραση του Πατριαρχείου Μόσχας θα προκύψει αμέσως».

Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία κατηγορεί ευθέως την Κωνσταντινούπολη για προδοσία και απειλεί με σχίσμα σε περίπτωση αναγνώρισης της ουκρανικής αυτοκεφαλίας.
«Η εκκλησιαστική διπλωματία έχει εξαντληθεί στον διάλογο με την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης πάνω στο ουκρανικό ζήτημα”, ανέφερε το Πατριαρχείο της Μόσχας.

«Προφανώς, τα μέσα της εκκλησιαστικής διπλωματίας έχουν εξαντληθεί τώρα”, δήλωσε σήμερα Σάββατο στο τηλεοπτικό κανάλι Rossiya-24 ο Μητροπολίτης Ιλαρίων, επικεφαλής του Συνδέσμου Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων.

«Εξωτερικά, ήταν μια πολιτική, ευγενική και μάλιστα αδελφική συνάντηση, αλλά, δυστυχώς, η πλευρά της Κωνσταντινούπολης όχι μόνο απέτυχε να λάβει υπόψη τα επιχειρήματά μας, αλλά μάλιστα ενεργούσε, κατά την άποψή μας, απερίσκεπτα και ύπουλα”, δήλωσε ο Μητροπολίτης Ιλαρίωνας για την συνάντηση της περασμένης εβδομάδας.

Κείμενο απάντηση στον π. Θεόδωρο Ζήση και στους συν αυτώ: Ὑπάρχει καὶ κάτι χειρότερο ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Εἶναι ἡ ἀλαζονεία τῆς ἀρετῆς(βίντεο)

Ἀδαμάντιος Τσακίρογλου
Ὑπάρχει καὶ κάτι χειρότερο ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Εἶναι ἡ ἀλαζονεία τῆς ἀρετῆς (Ἱερὸς Αὐγουστῖνος)
«Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἔξετε» μᾶς δίδαξε ὁ Χριστός μας καὶ ὁ λόγος Του μένει εἰς τὸν αἰῶνα. Διότι τί ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ θλίψη προκάλεσε τὸ χθεσινὸ θέαμα ποὺ μᾶς προσέφεραν ὁ π. Θεόδωρος Ζήσης καὶ οἱ σὺν αὐτῷ. Ἐν καιρῷ διωγμοῦ ρασοφόρων καὶ λαϊκῶν, ἐν καιρῷ λύπης καὶ ἀγωνίας γιὰ τὰ τεκταινόμενα στὸν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, ἐν καιρῷ ἀνάγκης μετανοίας, ταπείνωσης καὶ ὀρθοδόξου, πατερικοῦ φρονήματος εἴδαμε ζωντανὰ ποιμένες(δείτε το σχετικό βίντεο στο τέλος του άρθρου), ποὺ θεωρούσαμε ὡς ἐλπίδα καὶ στήριγμα στὸν ἀγώνα ἐναντίον τῆς Παναιρέσεως, νὰ εὐθυμοῦν καὶ νὰ χαριτολογοῦν, νὰ ἐπαινεῖ καὶ νὰ εὐλογεῖ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, νὰ διακατέχονται ἀπὸ αἰσθήματα ἐπιστημονικῆς οἴησης, αὐτοικανοποίησης, χαιρεκακίας, ναί, ἀκόμα καὶ εἰρωνείας· ξεχνώντας, ὅτι τὴν ἴδια στιγμὴ χιλιάδες μάτια στέκονται δακρυσμένα μπροστὰ στὶς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας καὶ τῶν Ἁγίων παρακαλώντας γιὰ τὴν θεάρεστη καὶ σωτηριολογικὴ ἀντιμετώπιση τῆς χειρότερης αἱρέσεως στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας.
Χαριτολογώντας λοιπὸν καὶ διαφοροποιώντας τὴν θέση τους ἀπὸ ὅλους τοὺς πρὶν ἀπὸ αὐτοὺς ἀποτειχισθέντες ἱερεῖς, παρουσίασαν τὴν δική τους αὐθαίρετη ἄποψη ὡς πρὸς τὴν ἐρώτηση, πῶς πρέπει νὰ ἀντιμετωπιστεῖ ἡ αἵρεση: Περαιτέρω οἰκονομία, κοινωνία μὲ τοὺς μνημονεύοντες κληρικοὺς καὶ προαναγγελία ἀκόμα μίας (πόσες ἀκόμα, Θεέ μου, ὁμολογίες πίστεως καὶ ἡμερίδες θὰ γίνουν;) ἡμερίδας ἐναντίον τοῦ Οἰκουμενισμοῦ.
Ἐπειδὴ βέβαια οἱ defendores dictae auctoritatis scientiae (ὑπερασπιστὲς τῆς λεγομένης πανεπιστημιακῆς αὐθεντίας) θὰ σπεύσουν νὰ ἐκφράσουν argumenta ad verecundiam (ἐπιχειρήματα ποὺ ὀφείλεις, εἶσαι ἀναγκασμένος λόγῳ τῆς «αὐθεντίας» νὰ σεβαστεῖς) σπεύδω καὶ ἐγὼ νὰ τοὺς προλάβω κάνοντας μίας μικρὴ παρένθεση: Ἡ ἐπίκληση μίας αὐθεντίας ἰδίως στὸν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας δὲν ἀποτελεῖ λογικὸ ἐπιχείρημα, ἀντιθέτως εὔκολα μπορεῖ νὰ παρασύρει σὲ λογικὴ πλάνη, σὲ ἕνα εἶδος ὑποταγῆς τῶν πιστῶν χρησιμοποιώντας τὴν  ἐκτίμηση ποὺ δείχνουμε σὲ κάποιο πρόσωπο καὶ ὄχι στὴν διδασκαλία του. Μοναδικὲς αὐθεντίες στὴν Ἐκκλησία εἶναι ἡ κεφαλή Της ὁ Χριστὸς καὶ οἱ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι Πατέρες Της.
Μίλησαν οἱ Πατέρες τῆς χθεσινῆς μικρῆς εὔθυμης σύναξης γιὰ οἰκονομία. Οἱ τρεῖς ἀπὸ αὐτούς (γιατὶ οἱ ἄλλοι δύο δὲν θεωροῦν κἂν τὴν ἀποτείχιση ὡς πατερικὴ ὁδό) δικαιολογοῦσαν τὴν στάση τους πρὶν ἀπὸ τὴν ἀποτείχισή τους μὲ τὸ ἐπιχείρημα τῆς οἰκονομίας. Τώρα, μετὰ τὴν ἀποτείχιση τους, χρησιμοποιοῦν τὸ ἴδιο ἐπιχείρημα θέτοντας ὡς βάση τὶς ἀνάγκες τοῦ ποιμνίου τους, λέγοντας, ὅτι ἔτσι φροντίζουν γιὰ τὶς λειτουργικές του ἀνάγκες. Καὶ ἐρωτοῦμε: Οἱ πιστοὶ τῶν παλαιῶν χρόνων, ἐπὶ Ἀρείου, ἐπὶ Νεστορίου, ἐπὶ Μονοθελητισμοῦ, ἐπὶ Εἰκονομαχίας, ποῦ ἐκπλήρωναν τὶς λειτουργικές τους ἀνάγκες; Ὁ εὐκτήριος οἶκος, οἱ σπηλιές, τὰ ὄρη, τὰ δάση, οἱ στάβλοι, τὰ ὑπόγεια, ὅλοι οἱ χώροι, τοὺς ὁποίους προτείνουν οἱ Ἅγιοι γιὰ τὶς λειτουργικές μας ἀνάγκες σὲ καιρὸ αἱρέσεως, δὲν ἰσχύουν πιά;  «Ἀλλ’ ἐξορίαν, εἰπέ μοι; Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς» ( Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Ὁμιλία πρὸ τῆς ἐξορίας, α, PG 52, 427).
Μὲ τὴν ὑπόλοιπη ὀρθοδοξία τί μέλλει γενέσθαι; Εἶναι ὁ ρόλος τῶν ποιμένων καὶ τῶν πιστῶν τοπικὸς ἢ πανορθόδοξος; Οἱ πιστοὶ τῆς διασπορᾶς ποὺ βιώνουν τὴν παναίρεση κατὰ τὸν χείριστο τρόπο -τόσες καὶ τόσες ἀποδείξεις ἔχουν δημοσιευθεῖ- καὶ περιμένουν ὡς ναυαγοὶ τὸν πατερικὸ λόγο τῶν λιγοστῶν πιὰ ὀρθοτομούντων ποιμένων σὰν σανίδα σωτηρίας, δὲν εἶναι ποίμνιο; Αὐτοὶ ποὺ δὲν ἔχουν «εὐσεβεῖς» ἱερεῖς καὶ ναοὺς γιὰ νὰ λειτουργηθοῦν, μιᾶς καὶ ὅλοι καὶ ὅλα κατέχονται ἀπὸ τοὺς οἰκουμενιστές, εἶναι ἐκτὸς ἐκκλησίας, ἐπειδὴ συνειδητὰ δὲν λειτουργοῦνται; Πῶς θὰ δυναμωθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ πῶς θὰ πεισθοῦν οἱ ἀκόμα ἀμφιταλαντευόμενοι, ἂν ἐκφράζονται θέσεις, ὅπως οἱ θέσεις τοῦ π. Θεοδώρου και τῶν σὺν αὐτῷ; «Καὶ ἐὰν ἡ δική σου σταθερότης δὲν διασφαλισθεῖ, ποιὸς λοιπὸν θὰ σωθεῖ; Καὶ αὐτὸς ποὺ μὲ τὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ ὁμολόγησε μὲ παρρησία σὰν ἅγιος πλὴν ὁλοκληρωθεῖ ἡ αἵρεση, ἐὰν τώρα, μετὰ τὴν αἵρεση ὑποχωρήσει, πῶς κάποιος ἄλλος θὰ τολμήσει νὰ πεῖ «γρύ» ((Ἁγ. Θεοδώρου Στουδίτου, Ἐπιστολή (39) Θεοφίλω Ηγουμένω, PG 99, 1049Α.Β (μεταγλώττιση).
Ἐκφράστηκε ἀπὸ τὸν π. Θεόδωρο και τοὺς σὺν αὐτῷ ὡς πατερικὴ ἀπόδειξη τῶν θέσεων τους ὁ Ἅγ. Θεόδωρος ὁ Στουδίτης. Τί λέει ὅμως ὁ Ἅγιος;
Περὶ τῆς σημασίας τῆς μόρφωσης εὐσεβείας σὲ καιρῷ αἱρέσεως: «Διὰ τοῦτο σοῦ ὑπενθυμίζω νὰ μὴ ξεφύγης καθόλου ἀπὸ τὴν ἔνστασι, σὺ ποὺ ἔχεις στηριχθεῖ πάνω στὴν ἀσάλευτη πέτρα τῆς Ὀρθοδοξίας, μήτε νὰ γίνεις εὐκολοπτόητη καὶ διχόγνωμη, ἐξ αἰτίας τῶν πτώσεων [στὴν αἵρεσι] εἴτε λαϊκῶν εἴτε μοναστῶν καὶ ὅσων νομίζουν, ὅτι εἶναι κάτι… Αὐτοὶ εἶναι ψευδάδελφοι, ψευδαπόστολοι, ποὺ ἔχουν μόρφωσιν εὐσεβείας, ] ἀλλὰ ἔχουν ἀρνηθεῖ τὴν δύναμή της [Β΄Τιμ. 3, 5]. Πολλοὶ δοκησίσοφοι καὶ ἀρχιεροφανεῖς και ἁγιόδοκοι νικήθηκαν στὶς παλαιὲς γενεές· ἀντιθέτως, ἔλαμψαν ὡς φωστῆρες ἐν τῷ κόσμῳ [Φιλιπ. 2, 15] ὀλίγοι καὶ ἀληθινοὶ σοφοί, οἱ ὁποῖοι διαβιοῦν μὲ φόβο Θεοῦ, ἐπειδὴ ἀρχὴ σοφίας εἶναι τὸ νὰ φοβεῖται κάποιος τὸν Κύριο [Ψαλμ. 110, 10], μολονότι δὲν ἔχουν θεωρηθεῖ καὶ σπουδαῖοι, ἐπειδὴ ὁ ἄνθρωπος βλέπει στὸ πρόσωπο, ἀλλὰ ὁ Θεὸς στὴν καρδιά» (Ἐπιστολὴ (156) Εἰρήνῃ Πατρικίᾳ, ἐν Theodori Studitae Epistulae, τόμ. Β΄, ἐκδ. De Gruyter, Corpus Fontium Historiae Byzantinae, Series Berolinensis 31, Berlin 1992, σελ. 276 ff. (μεταγλώττιση).
Περὶ τοῦ χρόνου οἰκονομίας: «… Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζεις ὅτι μνημονεύαμε τότε ποὺ δὲν εἶχε γίνει ἀκόμη Σύνοδος, οὔτε εἶχε συνοδικῶς ἐκφωνηθεῖ τὸ αἱρετικό δόγμα καὶ ὁ ἀναθεματισμὸς τῶν ὀρθοδόξως φρονούντων… Ἀπὸ τὴν ὥρα ὅμως ποὺ ἔγινε φανερὴ καὶ ξεκάθαρη ἡ αἱρετικὴ διδασκαλία, καὶ μάλιστα κατοχυρώθηκε συνοδικῶς, πρέπει καὶ σὺ καὶ ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι νὰ ἀποφύγετε μὲ παρρησία κάθε ἐκκλησιαστικὴ ἐπικοινωνία μὲ τοὺς κακοδόξους καὶ νὰ μὴν μνημονεύετε κάποιον ἀπὸ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι συμμετείχαν στὴν Σύνοδο, ἢ εἶναι ὁμόφρονες μὲ τὶς ἀποφάσεις της… Ἐπειδὴ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ἐχθροὺς τοῦ Θεοῦ δὲν χαρακτήριζε μόνον τοὺς αἱρετικούς, ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐπικοινωνοῦν ἐκκλησιαστικά μαζί τους» (Ἐπιστολή 39. Θεοφίλῳ ἡγουμένῳ, Φατοῦρος, σελ. 113, στιχ. 51. PG 99, 1045D. ΕΠΕ, μεταγλώττιση). Ποιὸς ἀπὸ τοὺς ἐπισκόπους δὲν ἐπικοινωνεῖ ἐκκλησιαστικὰ μὲ τοὺς οἰκουμενιστές, ὥστε νὰ μὴν θεωρεῖται ἐχθρὸς τοῦ Θεοῦ; Κατήργησαν καὶ οἱ Ἅγιοι τὴν Ἐκκλησία;
Ἀδιασάλευτο ἐπιχείρημα περὶ τῆς ἀναγκαιότητας καὶ τὴν πιστὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἀποτειχίσεως καὶ τερματισμοῦ τῆς οἰκονομίας: «Ὑπέρ τίνος ἐγὼ ὁ ταπεινὸς ἐνταῦθα ἀπόκλειστος; Ὑπέρ τίνος ὁ πατήρ μου ὁ ἔγκλειστος τεταλαιπώρειται…; Ὑπέρ τίνος ἀρχιεπίσκοπος ὡς κατ’ αὐτοὺς καθηρεμένος…; Ὑπέρ τίνος ἡ τιμιότης σου σὺν τοῖς ἀδελφοῖς ἐν Θεσσαλονίκῃ φρουρουμένη, Θεόσωστος τε ὁ ἡγούμενος διωκόμενος σὺν τοῖς φοιτηταῖς…; Ὑπέρ τίνος Ναυκράτιος τε καὶ Ἀρσένιος οἱ ἀδελφοὶ ἕως δεῦρο καταφρουρούμενοι…; Ὑπέρ τίνος Στέφανος…; Ὑπέρ τίνος Ἀντώνιος…; Ὑπέρ τίνος  ἐν Χερσῶνι δεδιωγμένος Λέων…; Ὑπέρ τίνος ἡ δι’ ἀρχόντων παράστασις ὑμῶν ἐν τῇ πολυανθρώπῳ συνόδῳ, συγκαθεζομένων καί τριῶν τῶν μεγίστων ἀξιωμάτων; Ὑπέρ τίνος ἐγώ ὁ ταπεινός ἐκεῖσε ὑβριζόμενος, καί κυκλόθεν περιστοιχιζόμενος; καί ἀκούων· Οὐκ οἶδας τί φλυαρεῖς, τί λαλεῖς. Βοῶντός μου· Πίπτει ὁ Πρόδρομος· λύεται τό Εὐαγγέλιον· οὐκ ἔστιν οἰκονομία κἀκείνων τό ἐπιλέγειν πολύ, ὅτι οἰκονομία· καί οὕτως οἱ ἅγιοι ᾠκονόμησαν, καί ὁ ἐν ἁγίοις προηγησάμενος. Ἴδε μάρτυρες ὅτι ἐπέτρεψε τήν μοιχοζευξίαν· κἄν οὐκ ἔλεγον αὐτήν οὕτως, ἀλλά καί τό εἰπεῖν, μοιχοζεύκτην, διεπρίοντο τούς ὀδόντας τοῦ οἱονεί ῥοφῆσαι. Ὑπέρ τίνος τό ἀνάθεμα τοῖς μή δεχομένοις τάς οἰκονομίας τῶν ἁγίων διαβοήτως ἀνακραχθέν· καί ἐγώ σύν τῷ Πατρί μου καί Καλογήρῳ ὑπ’ ἀρχοντικῆς χειρός ἀφορισθείς ἐκ μέσου· ὁ δέ ἀρχιεπίσκοπος ἐναπολειφθείς· καί διότι μόνον ἐλειτούργησεν ὑπ’ ἐμοῦ παρακληθείς εἰς τά Στουδίου, ὡς κοινός πρεσβύτερος καθαιρεθείς κατ’ αὐτούς; Τόν γάρ ὑπ’ αὐτοῦ Χριστοῦ καθαιρεθέντα καί τῶν θείων κανόνων μοιχοζεύκτην ἠθώωσαν· ἀνένοχον ἀποφηνάμενοι κατά πάντα καί συνιερουργόν αὐτοῖς ὄντα καί πρότερον. Τόν δέ ἀκαθαίρετον ἐκ κανόνων, καθαιρέσει ὑπέβαλον· ἔργῳ τόν λόγον αὐτῶν βεβαιούμενοι ὡς ἐξουσίαν ἔχειν τούς ἱεράρχας, κατά τό αὐτοῖς δοκοῦν, κεχρῆσθαι τοῖς κανόσιν. Ὅπερ ἐνεργοῦσιν εἰς τό ἀεί…» (Ἐπιστ. 48, Ἀθανασίῳ τέκνῳ Φατοῦρος σελ. 130 καὶ 132).
Φωνάζει ὁ Ἅγιος, π. Θεόδωρε καὶ οἱ σὺν αὐτῷ! Σὲ ὁλόκληρη τὴν Ὀρθοδοξία, ἀδελφοί σας ἱερεῖς καθαιροῦνται ἢ τιμωροῦνται, μοναχοὶ διώκονται παρανόμως καὶ αἰσχρῶς ἀπὸ τὶς μονὲς καὶ τὰ κελλιά τους, λαϊκοὶ τιμωροῦνται μὲ ἀκοινωνησία, ἀπομόνωση, ἀφορισμό, ναοὶ καταπατοῦνται, Κανόνες ἀκυρώνονται, Μυστήρια ἀλλοιώνονται, Δόγματα διαστρεβλώνονται καὶ ἐσεῖς ἀπορροφᾶτε κάθε πιθανὴ δυνατὴ ἀντίδραση, κάθε δυνατότητα ἐκκένωσης τῶν ναῶν καὶ αὐτομάτης ἀπομόνωσης τῶν αἱρετικῶν καὶ ἐνδυνάμωσης τῶν ἀμφιταλατευόντων καὶ ἀναποφασίστων.
Λέτε, ὅτι θὰ κάνετε οἰκονομία μέχρι νὰ γίνει μία Σύνοδος ποὺ θὰ καταδικάσει τὸν Οἰκουμενισμό. Δὲν γνωρίζετε, ὅτι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης, ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός καὶ τόσοι ἄλλοι Ἅγιοι δὲν ἔζησαν τὶς Συνόδους ποὺ δικαίωσαν αὐτοὺς καὶ τοὺς ἀγῶνες τους; Πόσο σίγουροι εἶστε, ὅτι μόνο ἐσεῖς ξέρετε πόσο θὰ πρέπει νά διαρκέσει ἡ οἰκονομία ποὺ κηρύσσετε;
Ξεχάσατε μέσε σὲ λίγε μέρες τὰ λόγια τοῦ πραγματικοῦ καὶ μεγάλου ὁμολογητοῦ Ἰουστίνου Πόποβιτς: «Ἕως πότε θὰ ἐξευτελίζωµεν δουλικῶς τὴν Ἁγίαν µας Ὀρθόδοξον Ἁγιοπατερικὴν καὶ Ἁγιοσαββιτικὴν Ἐκκλησίαν διὰ τῆς οἰκτρῶς καὶ φρικωδῶς ἀντιαγιοπαραδοσιακῆς στάσεώς µας ἔναντι τοῦ Οἰκουµενισµοῦ καὶ τοῦ λεγοµένου Οἰκουµενικοῦ Συµβουλίου τῶν Ἐκκλησιῶν; …Ἀλλοίµονον, ἀνήκουστος προδοσία» (Ὀρθοδοξία καὶ Οἰκουμενισμός. Μία Ὀρθόδοξος γνωμάτευσις καὶ μαρτυρία», Θεοδρομία ΙΔ3 (Ἰούλιος – Σεπτέμβριος 2012) 425-432.
Ξεχάσατε, ὅτι, ὅπως ὁμολογήσατε καὶ ἐσεῖς, ἂν σᾶς πάρει τώρα ὁ Θεός, δὲν θὰ δώσετε λόγο μόνο γιὰ τὶς ψυχὲς τοῦ ποιμνίου σας, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὅλες τὶς ψυχὲς τῶν βασανιζομένων ἀπὸ τὴν παναίρεση πιστῶν;
Ξεχάσατε λέγοντας νὰ ἐκκλησιαζόμαστε στοὺς εὐσεβεῖς ἱερεῖς, ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς «εὐσεβῆς» ὁρίζεται ὄχι ἀπὸ τοὺς λόγους ἀλλὰ ἀπὸ τὰ ἔργα;
Ξεχάσατε «Νὰ φυλάσσετε δὲ τοὺς ἑαυτούς σας ἀπὸ ὅσους νομίζουν, ὅτι δὲν πιστεύουν τὰ τοῦ Ἀρείου, κοινωνοῦν ὅμως μὲ τοὺς Ἀρειανούς. Ἰδιαιτέρως δέ, ἁρμόζει σὲ μᾶς νὰ ἀποφεύγουμε τὴν ἐκκλησιαστικὴ κοινωνία μὲ ἐκείνους ποὺ ἀποστρεφόμαστε τὸ φρόνημά τους. Ἐὰν πάλι κάποιος προσποιεῖται, ὅτι ὁμολογεῖ τὴν ὀρθὴ πίστη, παρουσιάζεται ὅμως νὰ κοινωνεῖ μὲ τοὺς αἱρετικούς, αὐτὸν νὰ τὸν προτρέπετε νὰ ἀπέχει ἀπὸ μία τέτοια συνήθεια. Καὶ ἐὰν μὲν συμφωνεῖ μαζί σας, νὰ τὸν ἔχετε σὰν ἀδελφό. Ἐάν ὅμως ἐπιμένει φιλόνικα, νὰ τὸν ἀποφεύγετε. Ἐφόσον συμπεριφέρεστε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, θὰ διατηρήσετε τὴν πίστι σας καθαρή. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι θὰ ὠφεληθοῦν βλέποντάς σας καὶ θὰ φοβηθοῦν, μήπως θεωρηθοῦν ὅτι εἶναι ἀσεβεῖς καὶ ἔχουν τὰ ἴδια φρονήματα μὲ αὐτούς» (Μέγας Ἀθανάσιος, Τοῖς τόν μονήρη βίον ἀσκοῦσι….P.G.26, 1188BC μεταγλώττιση);
Ξεχάσατε «Oἵτινες τὴν ὑγιῆ ὀρθόδοξον πίστιν προσποιοῦντες ὁμολογεῖν, κοινωνοῦσι δὲ τοῖς ἑτερόφροσιν, τοὺς τοιούτους , εἰ μετὰ παραγγελίαν μὴ ἀποστῶσιν, μὴ μόνον ἀκοινωνήτους ἔχειν, ἀλλὰ μηδὲ ἀδελφοὺς ὀνομάζειν..» (TLG, Basilius Theol., Asceticon magnum sive Quaestiones (regulae fusius tractatae), Volume 31);
Ξεχάσατε «… Ἐγὼ ὅμως δὲν θὰ γίνω ποτὲ συγκοινωνὸς μὲ αὐτοὺς ποὺ δέχονται αὐτὲς τὶς καινοτομίες (Μάξιμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Περὶ τῶν πραχθέντων…» P.G. 90, 145C μεταγγλώτιση);
Ξεχάσατε «Εἴμαστε ὑπεύθυνοι καὶ ἐμεῖς οἱ Πρεσβύτεροι καὶ μαζὶ μὲ ἐμᾶς, εἶστε καὶ ἐσεῖς οἱ λαϊκοί, ποὺ ἔρχεστε μαζί μὲ μᾶς καὶ δὲν μᾶς λέτε: “Φεύγουμε ἐμεῖς”» (π. Θεόδωρος Ζήσης ἄνευ τῶν σὺν αὐτῷ).
Δυστυχῶς μᾶς σπρώχνετε στὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ξεχάσατε, ἁπλῶς δὲν εἴχατε σκοπὸ νὰ τὰ ἐφαρμόσετε. Γι’ αὐτὸ καὶ σᾶς λέμε “Φεύγουμε ἐμεῖς” !

Ανθρωποκεντρική θεώρηση και ψυχολογική ερμηνεία των προβλημάτων του ανθρώπου (Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρπενησίου κ. Νικόλαος)

Απάντησις εις επιστολήν Ψυχιάτρου

Δυστυχώς σήμερα είμαστε μάρτυρες ενός θλιβερού γεγονότος. Όχι, χωρίς λόγο και σκοπιμότητα, όλος ο βίος του ανθρώπου διοργανώνεται πάνω σε ανθρωποκεντρικές βάσεις. «Μέτρον πάντων" τίθεται ο μεταπτωτικός άνθρωπος. Είναι και αυτό μια προσπάθεια αυτοθεοποιήσεως, που είναι δεινή "ύβρις", κατά τούς προγόνους μας και συνιστά τεράστια και επικίνδυνη και καταστρεπτική άγνοια για τον Χριστιανό.

Είναι γνωστό πόσο στην εποχή μας έχουν διάδοση οι ψυχολογικές ερμηνείες. Κυριαρχεί και στο σημείο αυτό ο άνθρωπος. Γιατί διάφοροι και μάλιστα Ψυχίατροι, αγνοούντες την δια μέσου των αιώνων πλούσια πνευματική παράδοση της Εκκλησίας μας, παρουσιάζονται ως "αλάθητοι" διδάσκαλοι και "σωτήρες" των σημερινών απελπισμένων ανθρώπων. Αυτό όμως είναι μια ανθρωποκεντρική θεώρηση των προβλημάτων της ζωής μας και μέχρις ενός σημείου παρέκκλιση από τη γνήσια παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Χωρίς να υποτιμούμε την επιστήμη της Ψυχολογίας και τη συμβολή της στην αντιμετώπιση των ανθρωπίνων προβλημάτων, που τα περισσότερα προέρχονται από έλλειψη σωστής αγωγής, επιμένομε στο δυσάρεστο γεγονός, ότι σήμερα επικρατεί μια γενική σχεδόν νοοτροπία να βλέπωμε τα προβλήματα του ανθρώπου απλώς ψυχολογικά. Στο σημείο αυτό παραθέτομε μια αξιόλογη παρατήρηση του π. Μιχαήλ Καρδαμάκη, γιατί πιστεύομε ότι εκφράζει τη συνείδηση της Εκκλησίας: " Η εποχή μας έχει την τάση να θεωρεί τα προβλήματα του ανθρώπου ψυχολογικά, δηλαδή μερικά η ατομικά και ν’ απαιτεί για την αντιμετώπιση τους τη στροφή προς την ψυχανάλυση και την ψυχιατρική, που εξασφαλίζουν την ατομική θεραπεία, την υπέρβαση της ατομικής κρίσεως και ενοχής. Η χριστιανική – ορθόδοξη πνευματικότητα καλείται να μαρτυρήσει ότι τα πραγματικά προβλήματα του ανθρώπου, πάντοτε και τώρα, είναι πνευματικά, δηλαδή καθολικά η προσωπικά, προβλήματα σχέσεων και καθολικής ευθύνης και να ζητήσει για τη θεραπεία τους την επιστροφή στην καθολική διάσταση της υπάρξεως, στην καθολικότητα και κοινωνικότητα του ανθρώπου, με μια λέξη, στην αγάπη, όπου ολοκληρώνουν το νόημά τους η προσωπικότητα και η πνευματικότητα. Πρόκειται, στο βάθος, για επιστροφή του ανθρώπου στη μεταφυσική και μεταψυχική διάσταση του, στην υπαρξιακή και εσχατολογική εμπειρία του Χριστιανού, που προϋποθέτει μια αποφασιστική πράξη: την απελευθέρωση του από το αδιέξοδο κάθε είδους ψυχολογισμού η την υπέρβαση του ατομισμού των κρίσεων και των απογοητεύσεών του" (Πρωτοπρ. Μιχαήλ Καρδαμάκη, Ορθόδοξη πνευματικότητα", Εκδ. "Ακρίτας", σελ. 31-32).

Κατά την ορθόδοξη διδασκαλία οι Άγγελοι ανήκουν σε τάγματα, ενώ οι άνθρωποι σε γένος. Αυτό σημαίνει πως δεν μπορεί ο άνθρωπος να απομονωθή από τούς άλλους, για να απαλλαγή από τη θλίψη και το άγχος. Όπως ο Χριστός έζησε την τραγωδία όλου του κόσμου, χωρίς όμως να έχη μέσα του καμιά τραγωδία – αφού μάλιστα λίγο πριν από το πάθος είπε στους μαθητάς του: "ειρήνην αφίημι υμίν, ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν· ου καθώς ο κόσμος δίδωσιν, εγώ δίδωμι υμίν" (Ιω. ιδ’ 27) – το ίδιο συμβαίνει και με τούς θεουμένους, με τούς φίλους του Χριστού. Αναλαμβάνουν την ευθύνην όλων των δεινών, που υπάρχουν στον κόσμο Σηκώνουν τον σταυρό και ζουν την τραγωδία όλων των αμαρτωλών αδελφών τους, χωρίς να έχουν μέσα τους τραγωδία και αυτό συνιστά τη σωτηρία. Έτσι ένας σωστός Μοναχός η Ασκητής είναι ο πιο δραστήριος κοινωνικός άνθρωπος, που διακονεί και θεραπεύει με τα πνευματικά φάρμακα και μέσα της Εκκλησίας τον πόνον των άλλων. Όπως ο Κύριος πήρε επάνω του το θάνατο και προσέφερε στον "παγγενή Αδάμ" τη ζωή, έτσι και οι χριστοποιημένοι λαμβάνουν επάνω τους το θάνατο και προσφέρουν τη ζωή.

Η σύγχρονη ψυχολογία, θεωρώντας τον άνθρωπο αυτόνομα, δηλαδή αποκομμένο από τον Θεό και τον άνθρωπο και προσπαθώντας να θεραπεύση ατομικά, αποτυγχάνει κυριολεκτικά. Επί πλέον ο τρόπος και η μέθοδος εργασίας της συγχρόνου ψυχολογίας δείχνει ότι είναι εντελώς ανθρωποκεντρική και άρα μη λυτρωτική. Και τούτο, γιατί είναι δημιούργημα εμπαθών και αμεταμορφώτων ανθρώπων, που α) αγνοούν την πορεία της Θ. Χάριτος, β) αγνοούν το βάθος της πτώσεως, όπως και το ύψος της θεώσεως και γ) αρνούνται την ύπαρξη και το δολιοφθόρο έργο του σατανά. Έτσι αγνοώντας τη δεινή κατάσταση του ανθρώπου μετά την πτώση, την ύπαρξη και τη δράση του πονηρού και την αποτελεσματική και σωτήρια ενέργεια της Θ. Χάριτος, που ζωοποιεί τον νεκρό από την αμαρτία άνθρωπο, είναι αδύνατο να βοηθήση αποτελεσματικά τούς απελπισμένους συγχρόνους ανθρώπους.

Το λυπηρό είναι ότι πολλοί από τούς Πνευματικούς πατέρας (Εξομολόγους) μελετούν επισταμένως τις σύγχρονες ψυχιατρικές ερμηνείες και, επί τη βάσει αυτών και μόνον, καθοδηγούν τον αμαρτωλό άνθρωπο, ενώ αγνοούν συγχρόνως τη διδασκαλία της Εκκλησίας, όπως εκφράζεται στα θεοφώτιστα συγγράμματα των θεωμένων Αγίων Πατέρων και στούς ιερούς Κανόνες. Οι σύγχρονες ψυχολογικές ανακαλύψεις μπορούν να θεωρηθούν επαναστατικές στο χώρο της Δύσεως, όχι όμως και στο χώρο της Ορθοδοξίας. Γιατί εδώ έχομε τούς αγίους Πατέρες μας, που φωτιζόμενοι από το Άγιο Πνεύμα, ασχολήθηκαν αιώνες πριν από μας με τα θέματα αυτά και έδωκαν ολοκληρωμένες απαντήσεις. Μίλησαν για την καρδιά η τον νου, για τα πάθη, για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο αμαρτωλός, για την απαλλαγή από τα πάθη, για τη νίκη εναντίον των δαιμονικών ταγμάτων κ.α. Ο,τι είπαν και έγραψαν δεν είναι απαύγασμα των ιδικών τους σκέψεων και στοχασμών, αλλά εμπειρία της "εν Χριστώ" ζωής. Με τη Χάρη του Θεού επάλευσαν εναντίον όλων των δαιμονικών προσβολών, εγνώρισαν καλά τις μεθοδείες του διαβόλου, πέρασαν στον χώρο της θεώσεως, έγιναν δοχεία του παναγίου Πνεύματος. Συνεπώς είναι απλανείς διδάσκαλοι της Εκκλησίας, κάνοντας προπαντός διάκριση κτιστών και ακτίστων ενεργειών. Γνωρίζουν σαφώς αν κάτι προέρχεται από σωματική αδυναμία η από ψυχική ασθένεια η από σατανική επίδραση η είναι δωρεά της Χάριτος του Χριστού, πράγμα που είναι αδύνατο και να φαντασθούν οι ψυχίατροι που διακρίνονται έτσι για τη μονομέρεια τους.

Οι άγιοι Πατέρες δεν επιδιώκουν μια αυτοανάλυση, όπως κάνει η σύγχρονη ψυχολογία, γιατί ξέρουν καλά ότι η αυτοανάλυση οδηγεί γρήγορα τον άνθρωπο στη σχιζοφρένεια· αλλά βοηθούν, όντες δοχεία της Θ. Χάριτος, στη σύνθεση (ενοποίηση) του εσωτερικού κόσμου. Είναι πολύ χαρακτηριστική στην προκειμένη περίπτωση η ακόλουθη παρατήρηση: "Σε ασκητικά κείμενα, όπως η Κλίμακα του Ιωάννη, Το Γεροντικό, ο περίφημος διάλογος Βαρσανουφίου και Ιωάννη, βρίσκουμε αιώνες πριν από τον μια θαυμαστή "ψυχολογία του βάθους", την ιαματική διερεύνηση των αδύτων της ανθρώπινης ύπαρξης, που δεν καθιερώνει μια μέθοδο ψυχοανάλυοης, για να υποτάξη τον άνθρωπο στην τεχνική της μεθόδου, αλλά προχωράει δυναμικά στη "σύνθεση" της προσωπικής μοναδικότητας, σύνθεση θεμελιωμένη στην ελευθερία από το εγώ και στην αγαπητική σχέση με τον προσωπικό Θεό" (Χρήστου Γιανναρά, Το προνόμιο της απελπισίας. Ι973, σελ. 70).

Όλη την πείρα της η Εκκλησία αποθησαύρισε στα συγγράμματα των αγίων Πατέρων και στούς ιερούς Κανόνες και επί τη βάσει αυτών πρέπει να γίνεται η σωστή, αποτελεσματική και σωστική καθοδήγηση των μετανοούντων ανθρώπων. Και δεν μας είναι άγνωστες σήμερα στο θέμα αυτό μερικές αντιρρήσεις. Η συχνά διατυπουμένη άποψη είναι ότι οι ιεροί Κανόνες δεν ισχύουν στην εποχή μας, Δημιουργημένοι για άλλες εποχές, είναι αδύνατον να καλύψουν τις περιπτώσεις που σήμερα αντιμετωπίζομε. Όσοι ισχυρίζονται αυτά φανερώνουν πως έχουν μεγάλη άγνοια τις Εκκλησίας. Αγνοούν ότι η Εκκλησία δεν είναι ανθρώπινη οργάνωση, αλλά Θεανθρώπινος Οργανισμός, που ζωοποιείται και καθοδηγείται από το άγιο Πνεύμα· Ακόμη φανερώνουν πως δεν θέλουν να ζήσουν σύμφωνα με το πνεύμα των ιερών Κανόνων, που είναι το καθαρό πνεύμα της Ορθοδοξίας. Γιατί όποιος ζη τη μετάνοια και την άσκηση, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση ορθοδόξου ήθους, εισδύει στο πνεύμα των ιερών Κανόνων και αντιλαμβάνεται ότι ισχύουν για κάθε εποχή.

Μερικοί άλλοι ισχυρίζονται, ότι οι ιεροί Κανόνες είναι αντιφατικοί η ότι σκοτώνουν τον άνθρωπο, αφού τον περιορίζουν. Προτείνουν μάλιστα να τεθούν κάτω από ψυχολογική ανάλυση, για να αποδειχθή η αντιφατικότητα τους και η ανικανότητα τους να βοηθήσουν τον σημερινό άνθρωπο. Αυτή η αντίρρηση είναι το ολιγότερο βλάσφημη. Γιατί οι ιεροί Κανόνες διασφαλίζουν την ελευθερία του ανθρώπου, ενδιαφέρονται για την απελευθέρωση του από τη μεγαλύτερη τυραννία, που είναι η αμαρτία και επιδιώκουν την αποδέσμευση από τον μεγαλύτερο τύραννο, που είναι ο διάβολος. Στο σημείο αυτό δεν παραλείπομε να τονίσωμε, ότι οι ίδιοι οι ιεροί Κανόνες διαθέτουν τεράστια διάκριση, ώστε ενίοτε για λόγους καθαρά σωτηριολογικούς να δικαιολογήται η περέκκλιση απ’ αυτούς.

Όσον αφορά στην πρόταση να τεθούν οι ιεροί Κανόνες κάτω από ψυχιατρική ανάλυση, μπορούμε να πούμε ότι οι ισχυριζόμενοι αυτά έχουν προσωπική άγνοια της ενεργείας της Θ. Χάριτος. Γιατί εκεί που ενεργεί η Χάρις του Θεού είναι παντελώς αδύνατον να εισδύση και ενεργήση η Ψυχολογία. Ο Άγιος και τα έργα του δεν μπορούν να τεθούν κάτω από ψυχολογικές αναλύσεις και ψυχιατρικές έρευνες. Ο λόγος του αποστόλου Παύλου είναι σαφής και κατηγορηματικός: "Ψυχικός δε άνθρωπος ου δέχεται τα του Πνεύματος του Θεού· μωρία γαρ αυτώ εστί, και ου δύναται γνώναι, ότι πνευματικώς ανακρίνεται. Ο δε πνευματικός ανακρίνει μεν πάντα, αυτός δε υπ’ ουδενός ανακρίνεται. (Α’Κορ. β’14-Ι5). Ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, ερμηνεύοντας τον λόγο αυτόν του Αποστόλου, λέγει: "ο τοιούτος (δηλ. ο άγιος) πάντας ανθρώπους ανακρίνει, κατά το γεγραμμένον, γινώσκει έκαστον πόθεν λαλεί και που έστηκε και εν ποίοις μέτροις εστίν. Αυτόν δε ουδείς ανθρώπων των εχόντων το πνεύμα του κόσμου γινώσκειν η ανακρίνειν δύναται, ει μη μόνον ο το όμοιον έχων επουράνιον της θεότητος Πνεύμα γινώσκει τον όμοιον" (Ομιλίαι πνευματικαί εκδ. Σχοινά, 1964, σελ. 51). Άλλωστε επί τη βάση ποίας ψυχολογικής Σχολής θα κρίνωμε τούς ιερούς Κανόνας;

Είναι γεγονός αναμφισβήτητον, ότι όταν η Εκκλησία γράφη και ερμηνεύη αγία Γραφή δεν φιλολογεί· όταν συνθέτη όρους δεν φιλοσοφεί· και όταν διατυπώνη Κανόνες δεν ηθικολογεί, αλλ’ εξυπηρετεί το έργο της σωτηρίας, θεμέλιο των ιερών Κανόνων είναι η Θεολογία, που στο βάθος της είναι ασκητική. Άλλωστε αυτή είναι, η διαφορά μεταξύ Ορθοδοξίας και αιρέσεως. Η Ορθοδοξία είναι ασκητική, ενώ η αίρεση είναι στοχαστική. Δια των ιερών Κανόνων αποφεύγεται ο στοχασμός και ο φορμαλισμός και επιδιώκεται η θεραπεία και η άσκηση, που οδηγεί τον άνθρωπο στη θέωση, στη βίωση δηλαδή της "εν αγίω Πνεύματι" ζωής του Χριστού. Είναι σαφής η δήλωση της Πενθέκτης Οικουμένης Συνόδου, ότι οι υπό των αγίων και μακαρίων Πατέρων κυρωθέντες ιεροί Κανόνες παραμένουν "βέβαιοι και ασφαλείς, προς ψυχών θεραπείαν και ιατρείαν παθών" (β’ Κανών).

Οι ιεροί Κανόνες εκφράζοντες την εμπειρία της Ορθοδόξου Εκκλησίας "συνοδικώς και αγιοπατερικώς βεβαιωθείσαν", έχουν καθαρά εκκλησιολογική βάση. Οι ιεροί Κανόνες δεν είναι νομικά κείμενα, που επιδιώκουν την κατοχύρωση μερικών ανθρωπίνων δεσμών, αλλά κείμενα εκκλησιαστικά, δηλαδή προϊόντα του παναγίου Πνεύματος, που αποβλέπουν στη διασφάλιση της πίστεως και της ευταξίας του σώματος της Εκκλησίας, στη διατήρηση "εν τη Εκκλησία" της κοινωνίας με τον Θεό και τούς ανθρώπους, ώστε να επιτευχθή, η σωτηρία. Βοηθούν τούς πιστούς να παραμένουν στην ενότητα και την τάξη αυτή και να επιστρέφουν κάθε φορά που με την αμαρτία απομακρύνονται, ώστε να οικειοποιηθούν τούς καρπούς της ενανθρωπήσεως του Χριστού. Αν θέλετε να πληροφορηθήτε περισσότερα για το οικουμενικό, απόλυτο και αιώνιο κύρος των ιερών Κανόνων των Οικουμενικών Συνόδων, που αποτελούν το στόμα και το όργανο εκφράσεως της "μιας, αγίας και καθολικής Εκκλησίας", σας παραπέμπω κυρίως εις: Ι)Κωνσταντίνου Μουρατίδου, Το αιώνιον κύρος των ιερών Κανόνων. Αθήναι 1972, 2)του ιδίου, Οι ιεροί Κανόνες "στύλος και εδραίωμα" της Ορθοδοξίας. Αθήναι 1972, 3)Βλασίου Φειδά, Ιστορικοκανονικαί και εκκλησιολογικαί προϋποθέσεις ερμηνείας των ιερών Κανόνων. Αθήναι 1972 και 4)ΙΙαναγιωτου Μπούμη, Το κύρος και η ισχύς των ιερών Κανόνων. Αθήναι 1982.

Δυστυχώς δεν έλειψε ποτέ ο πειρασμός της εκζητήσεως της σωτηρίας όχι δια του Θεανθρώπου Χριστού, αλλά δια του ανθρώπου, όχι δια της Εκκλησίας, αλλά δια της Ανθρωπίνης ενεργείας (επιοτήμης κ.α.), που είναι η μεγαλύτερη πλάνη ανάμεσα στους ανθρώπους και ταυτίζεται με τον σατανισμό!! Σήμερα υπάρχουν δύο φοβεροί και επικίνδυνοι πειρασμοί, που αναφέρονται στη σωτηρία. Ο πρώτος είναι ο αντινομισμός, που εκφράζει τον Προτεσταντισμό και ο δεύτερος η εκνομίκευση του πνεύματος της Εκκλησίας, που εκφράζει τον Παπισμό. Και οι δυό αφήνουν τον άνθρωπο άσωτο, αλύτρωτο.

Ο αντινομισμός καταργεί την ισχύ των ιερών Κανόνων και εξασκεί μια ποιμαντική με ανθρώπινα κριτήρια και ανθρώπινη μέθοδο. Αλλά ψυχή η οποία διψά τον Θεόν και την ένωσιν μετ’ Αυτού", δεν αναπαύεται εις ωρισμένας καθηκοντολογικάς συμβουλάς η ψυχολογικάς αναλύσεις κατά την α’ η β ‘ψυχολογικήν Σχολήν. Δεν αναπαύεται ακόμη εις την ανθρωπίνην μόνον συμπαράστασιν, η οποία προσφέρεται κατά την μέθοδον της ψυχιατρικής ακροάσεως και συνομιλίας" (Αρχιμ. Γεωργίου Καψάνη, Η ποιμαντική διακονία κατά τούς ιερούς Κανόνας", σελ.13). Επίσης η εκνομίκευση του πνεύματος των ιερών Κανόνων, στην οποία έφθασε η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αποτελεί μια άλλη παρέκκλιση και εκκεντρικότητα. Βρίσκεται στον ίδιο πειρασμό της δια των ανθρωπίνων μεθόδων ερμηνείας των ιερών Κανόνων και της ανθρωποκεντρικής ποιμαντικής καθοδηγήσεως του μετανοούντος Χριστιανού.

Χρυσή τομή είναι η ορθόδοξη αντιμετώπιση, που γίνεται από ανθρώπους που βιώνουν το πνεύμα και την πείρα της Εκκλησίας. Γι’ αυτό η αναφορά στούς αγίους Πατέρας, είναι ενέγγυο γνησιότητος. Μόνο τότε η ποιμαντική μας διακονία θα είναι θεανθρώπινη και επομένως λυτρωτική. Όσο εμείς εξασκούμε ανθρωποκεντρική ποιμαντική διακονία – όσο έξυπνοι, κι αν είμαστε – τόσο αφήνομε τον πλανεμένο και κουρασμένο της εποχής μας άνθρωπο αβοήθητο και αλύτρωτο.

Αυτή είναι η πείρα της Εκκλησίας, που προχωρεί στην ιστορία με τα βήματα των θεωμένων Αγίων. Η κοινώς παραδεκτή αγιοπατερική θεραπευτική μέθοδος της καθάρσεως της καρδίας, του φωτισμού του νου και της θεώσεως αποτελεί τη βάση της ορθοδόξου ευσέβειας, της εκκλησιαστικής ζωής, τα στάδια της πνευματικής τελειώσεως, της σωτηρίας…

 

+ Ο Καρπενησίου Χρυσόστομος

 

Για πληρέστερη ενημέρωση επί του θέματος παραπέμπω στο δόκιμο βιβλίο του αρχιμ π. Ιερόθεου Βλάχου (νυν Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου) θεραπευτική αγωγή"(1987)

(Πηγή: "Ορθόδοξος Λόγος")

Νέα έκδοση: Πρωτ. Γεώργιος Μεταλληνός - Δύο Ορθόδοξοι Αγωνιστές Αλληλοσυγκρουόμενοι Κοσμάς Φλαμιάτος και Κωνσταντίνος Τυπάλδος-Ιακωβάτος

Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνός

Δύο Ορθόδοξοι Αγωνιστές Αλληλοσυγκρουόμενοι

(Κοσμάς Φλαμιάτος και Κωνσταντίνος Τυπάλδος-Ιακωβάτος)

Μια πολύ διδακτική περίπτωση συγκρούσεως δύο μεγάλων αγωνιστών της Ορθοδοξίας τον 19ο αι., του κοσμοκαλόγηρου και φλογερού Μαχητού Κοσμά Φλαμιάτου και του Ιερομονάχου και κατόπιν τιτουλαρίου Μητροπολίτου Σταυρουπόλεως (της Καρίας) Κωνσταντίνου Τυπάλδου-Ιακωβάτου, ο οποίος αγωνίσθηκε όσο λίγοι για την διάδοση της ορθοδοξοπατερικής παραδόσεως και την υπεράσπισή της.

---

Έκδοση: Greek Orthodox Books

Ἡ Μελέτη αὐτή εἶχε δημοσιευθεῖ σέ μιά πρώτη μορφή τό 1979/1980 σέ συνέχειες στό ἐπίσημο περιοδικό τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ». Ἡ γλωσσική μορφή της ἦταν ἡ «ἁπλῆ καθαρεύουσα», πού ἀκόμη τότε δέν εἶχε ἐκτοπισθεῖ ἀπό τήν καλουμένη «δημοτική», πού κυριαρχεῖ στήν ἐποχή μας.

Μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ καί τήν συναγωνιστική διάθεση τοῦ «Χριστιανικοῦ Ὀρθοδόξου Φιλανθρωπικοῦ Συλλόγου Φίλων τοῦ Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου "Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς"» καί τήν πατρική ἀγάπη τοῦ Ἡγουμένου του, σεβαστοῦ μου Πανοσιολογιωτάτου Ἀρχιμανδρίτου π. Κυρίλλου, παραδίδεται ἡ νέα αὐτή ἔκδοση καί προσφέρεται στό ὀρθόδοξο πλήρωμα, ἀλλά καί σέ κάθε ἄλλο ἐνδιαφερόμενο, και αὐτό, διότι προσφέρει μέ ἐπιστημονική ἀκρίβεια, ἀλλά καί σέ ἐκλαϊκευτική μορφή, μία πολύ διδακτική περίπτωση συγκρούσεως δύο μεγάλων ἀγωνιστῶν τῆς Ὀρθοδοξίας τόν 19ο αἰ., τοῦ κοσμοκαλόγηρου καί φλογεροῦ Μαχητοῦ Κοσμᾶ Φλαμιάτου καί τοῦ Ἱερομονάχου καί κατόπιν τιτουλαρίου Μητροπολίτου Σταυρουπόλεως (τῆς Καρίας) Κωνσταντίνου Τυπάλδου-Ἰακωβάτου, ὁ ὁποῖος ἀγωνίσθηκε ὅσο λίγοι γιά τήν διάδοση τῆς ὀρθοδοξοπατερικῆς παραδόσεως καί τήν ὑπεράσπισή της.

Ἡ Μελέτη ἔχει ὄχι μόνο ἀνανεωθεῖ, ἀλλά οὐσιαστικά ξαναγραφεῖ, μέ προσθῆκες καί συμπληρώσεις, πού τήν καθιστοῦν ἐπίκαιρη καί χρήσιμη στούς ἀγωνιζόμενους σήμερα γιά τήν Ὀρθοδοξία Κληρικούς, Μοναχούς καί Λαϊκούς. Παραλείπεται μόνο ἀπό τήν παλαιά ἔκδοση τό Ἐπίμετρο, δηλαδή μιά ἐπιστολή τοῦ Κ. Φλαμιάτου σέ ἁγιορείτη Ἱερομόναχο (τόν Διονύσιον Ἰβηρίτην ἐκ Πατρῶν). Ἡ παράλειψή της στήν παρούσα ἔκδοση ἐπιτρέπεται, διότι το περιεχόμενό της ἔχει ἀξιοποιηθεῖ στήν μελέτη : π. Γ.Δ.Μεταλληνοῦ, Ἕνας Μάρτυρας τῆς ὀρθοδόξου Παραδόσεως στό Ἑλληνικό Κράτος (Κοσμᾶς Φλαμιᾶτος), στό βιβλίο τοῦ Ἰδίου, Ἑλληνισμός Μετέωρος, Ἀθήνα 1992, σ.130-167). Παρακαλοῦνται δέ οἱ ἀγαπητοί Ἀναγνῶστες, νά λάβουν ὑπόψει, ὅτι διατηρεῖται ἡ ὀρθογραφία τῶν ἐκδιδομένων ἐδῶ κειμένων.

Θερμότατα εὐχαριστῶ καί τήν ἐπί μακρόν συμπαραστάτη στίς ἐκδόσεις μας καί συνεργάτιδα τοῦ «Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου» κ. Κατερίνα Νικολοπούλου, ἡ ὁποία ἀνέλαβε καί αὐτή τή φορά τήν πληκτρολόγηση τοῦ κειμένου.

π. Γ.Δ.Μ.

Χαλάνδρι Ἀθηνῶν
Μάρτιος 2018

Ὑπάρχει «Τρίτη Ρώμη»; τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

Στήν ἱστορία ἐμφανίσθηκε ἀπό πολλούς ἡ θεωρία ὅτι ἡ Μόσχα εἶναι ἡ Τρίτη Ρώμη, ἀφοῦ ἡ Πρώτη Ρώμη εἶναι ἡ ἀρχαία Ρώμη, πού ἦταν πρωτεύουσα τοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, ἡ Δεύτερη Ρώμη εἶναι ἡ Κωνσταντινούπολη, τήν ὁποία ἵδρυσε ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος, καί ἡ Τρίτη Ρώμη εἶναι ἡ Μόσχα τῆς Ρωσίας.

Ἡ ἰδέα περί τῆς Τρίτης Ρώμης γεννήθηκε μετά τήν Σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-39) καί ἐπισημοποιήθηκε μέ τήν πτώση τῆς Κωνσταντινουπόλεως τό 1453, ὅταν ἡ Βασιλεύουσα κυριεύθηκε ἀπό τούς Ὀθωμανούς, ὁπότε ἀρχίζει, κατά τήν θεωρία αὐτή, ἡ Τρίτη Ρώμη μέ τήν Χριστιανική Αὐτοκρατορία τῶν Ρώσων, ἀφοῦ ὁ νέος Ρῶσος Αὐτο­κρά­τορας προστατεύει τούς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς πού βρίσκον­ται κάτω ἀπό τήν Ὀθωμανική Αὐτοκτρατορία.

 Ἔτσι, κατά τήν θεωρία αὐτή ἡ Πρώτη, Δεύτερη καί Τρίτη Ρώμη εἶναι συνδεδε­μένες μέ τήν πολιτική καί τήν δημιουργία τῆς Πρω­τεύουσας τῶν Αὐτοκρατοριῶν, ἡ ὁποία ἐπηρεάζει καί τούς ἐκκλησιαστικούς θρόνους πού βρίσκονται στίς Πρωτεύου­σες αὐτές.

Γιά τό θέμα τῆς θεωρίας περί τῆς Τρίτης Ρώμης θά παρου­σιάσω μερικά στοιχεῖα τά ὁποῖα παραθέτει ὁ διάσημος βυζαντι­νολόγος Στῆβεν Ράνσιμαν.

Κατά τόν μεγάλο αὐτόν βυζαντινολόγο «τό πιό περήφανο κατόρθωμα τῆς Βυζαντινῆς Ἐκκλησίας ὑπῆρξε ὁ ἐκχριστια­νισμός τῶν Ρώσων». Παρά τό ὅτι διάφοροι ἱστορικοί λόγοι συνετέλεσαν στό νά ἀλλάξουν οἱ σχέσεις μεταξύ Βυζαντίου καί Ρωσίας στήν πορεία τοῦ χρόνου, ἐν τούτοις «τό Βυζάντιο ἐξακολουθοῦσε νά διατηρεῖ ἄμεσο ἔλεγχο ἐπί τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας», ἀφοῦ ὁ Μητρο­πολίτης Ρωσίας ἐκλεγόταν ἀπό τό Πατριαρχεῖο Κων­σταν­τι­νουπόλεως.

Αὐτό ἔγινε καί μέ τόν Μητροπολίτη Κιέβου Ἰσί­δωρο, ὁ ὁποῖος συμπεριελήφθηκε στήν συνοδεία τοῦ Αὐτο­κρά­τορα τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας καί τοῦ Πατριάρχου Κωνσταν­τι­νουπόλεως στίς συνομιλίες πού γίνονταν μέ τούς Λατίνους στήν Φερράρα-Φλωρεντία (1438-39). Ὁ Ἰσίδωρος ὑπέγραψε τήν ψευδένωση καί αὐτό εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά ἀποδοκιμασθῆ ἀπό τόν Ρωσικό λαό, νά καθαιρεθῆ ἀπό Σύνοδο στήν Μόσχα τό 1441, νά φύγη ἀπό τήν Ρωσία, καί στήν συνέχεια νά γίνη Καρδινάλιος τοῦ Πάπα.

Ὁ Ρῶσος Πρίγκιπας Βασίλειος Β΄ ἀπέστειλε ἐπιστολή στόν Οἰκου­μενικό Πατριάρχη καί παρακαλοῦσε νά ἐπικυρώση τόν διορισμό τοῦ Μητρο­πολίτου Ἰωνᾶ σέ διαδοχή τοῦ Ἰσιδώρου. Στήν ἐπιστολή αὐτή καυχᾶται «γιά τήν μακρά παράδοση ὀρθοδοξίας στή Ρωσία ἀπό τόν καιρό τοῦ νέου Μεγάλου Κωνσταντίνου, τοῦ εὐσεβοῦς τσάρου τῆς ρωσικῆς χώρας, Βλαδιμήρου». Ἡ ἐπιστολή αὐτή εἶναι σημαντική, γιατί ὁ Βλαδίμηρος πού ἔγινε Χριστιανός, χαρακτη­ρίζεται ὡς νέος Κωνσταντῖνος καί σαφῶς δείχνει ὅτι ὁ Πρίγ­κιπας Βασίλειος Β΄ «ἦταν ἕτοιμος νά διεκδι­κή­ση τήν κληρονομία καί τήν διαδοχή τοῦ Κωνσταντίνου».