«Συ, δεν το καταλαβαίνεις. Μα τα δαιμόνια το καταλαβαίνουν μια χαρά. Και θα φύγουν μακρυά σου. Διάβαζε το» Όσιος Στάρετς Βαρσανούφιος

 

--Πώς θα απαλλαγώ από αυτή την πίκρα και την ψυχική κόπωση;»
Απαντά ο γέροντας:
-Του απάντησα με την συμβουλή να διαβάσει το ψαλτήρι. Εκεί, στον ψαλμό 93, θα ιδεί τα λόγια: «Κύριε, κατά το πλήθος των οδυνών μου εν τη καρδία μου, αι παρακλήσεις σου εύφραναν την ψυχή μου» (Ψαλμ. 93,19). Πιάσου από τον στίχο αυτό.
Και βάλσου να το διαβάσεις το Ψαλτήρι ολόκληρο. Πιστεύω, πώς ο Θεός θα σε αναπαύσει.
Περνάει λίγος καιρός, λαμβάνω ένα γράμμα. «Έκαμα υπακοή. Άρχισα να διαβάζω το ψαλτήρι. Μα δεν καταλαβαίνω τίποτε!».
Του απαντώ: «Ο όσιος στάρετς Αμβρόσιος σε μια ανάλογη περίπτωση έδωκε την εξής απάντηση: «Συ, δεν το καταλαβαίνεις. Μα τα δαιμόνια το καταλαβαίνουν μια χαρά. Και θα φύγουν μακρυά σου. Διάβαζε το. Και ας μη το καταλαβαίνεις.
Εγώ δεν ξέρω, τι θα γίνει, μα σου επαναλαμβάνω: Διάβαζε το ψαλτήρι κάθε μέρα. Έστω και από λίγο. Και ο Κύριος δεν θα σε αφήσει. Θα έλθει με το έλεος Του. Και θα σε βοηθεί. Και θα σε παρηγορεί. Για πάντα».

Αναρτήθηκε από π.Γεώργιος-Προσκυνητής στις 17.10.20

Όσιος στάρετς Βαρσανούφιος της Όπτινα (+1 Απριλίου)

 

 

 Το πρώτο σας έργο, μόλις ξυπνήσετε, να είναι το σημείο του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού. Και τα πρώτα σας λόγια της ευχής του Ιησού.

’Όταν σας έρχωνται λογισμοί, μη προσπαθήτε να τους διώξετε ανοίγοντας ένα λογικό διάλογο μαζί τους. Χτυπάτε τους επάνω στην Πέτρα. Πέτρα είναι ο Χριστός. Το ’Ονομά Του. Η προσευχή του Ιησού. Δεν είναι στο χέρι σας, να μη τους δεχθήτε. Τους λογισμούς τους διώχνει μόνο το ’Ονομα του Ιησού.

’Όταν η προσευχή – συμβαίνει μερικές φορές – γίνεται χωρίς προσοχή και μηχανικά, μην απογοητεύεσθε. Την ώρα της προσευχής με το όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού αγιάζεται ακόμη και το στόμα μας.

Η ζωή της νήψης και προσοχής διευκολύνει την προσευχή και μας φέρνει κοντά στο Θεό.

Το κύριο στοιχείο στην προσευχή είναι η υπομονή. Ο εχθρός προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποσπάση τον μοναχό από την ευχή. Η επιτυχία έγκειται στην συνέχιση της ευχής με υπομονή.

Δεν μπορούμε να εισδύσωμε με την δική μας δύναμη στο εσωτερικό νόημα των γεγονότων. Αυτό είναι δώρημα άνωθεν. Αν όμως βαδίζετε αυτό τον δρόμο, τότε θα μπορέσετε να εισδύσετε στο νόημα των γεγονότων, μόνο με την προσευχή του Ιησού. Τότε θα ιδήτε και κάτι περισσότερο από αυτά, όπως είπε ο Κύριος στον Ναθαναήλ. ’Όταν ο άνθρωπος αρχίζη να βλέπη κάτι, που πρώτα δεν το διέκρινε, και άλλοι δεν το διακρίνουν ούτε τώρα, έχει ήδη αρχίσει η κάθαρση του νού του.

Χωρίς αγάπη στον Κύριο, ούτε μακαριότητα μπορούμε να αποκτήσωμε, ούτε παράδεισο….

Το φως βρίσκεται στον παράδεισο. Και ευφραίνει τους δικαίους ενώ το πύρ, χωρίς Φως στην κόλαση καίει τους αμαρτωλούς…

«’Αμα υπάρχει ταπείνωση, υπάρχουν όλα. Και όταν ταπείνωση δεν υπάρχει, δεν υπάρχει τίποτε. ’Εστω κι αν ο άνθρωπος κάνει θαύματα».

***

Άγιος Μακάριος Μόσχας

Σταυρός_ Holy-Cross_Крест Господня_S9d39c376a214527f6b42201375e530ccΠολλές φορές ένα και μόνο σημείο του Σταυρού, πού γίνεται με πίστη και έντονα βιώματα, είναι ισχυρότερο από πολλά λόγια προσευχής μπροστά στο θρόνο του Υψίστου.
Σ’ αυτό υπάρχει το φως πού καταυγάζει την ψυχή, η ιαματική δύναμη πού θεραπεύει τα ασθενήματα των ψυχών και των σωμάτων, η μυστική δύναμη πού αντιδρά σε κάθε βλάβη.
Ταράζουν την ψυχή σου ακάθαρτοι λογισμοί και επιθυμίες; Περιτειχίσου με το σημείο του Σταυρού, διπλασίασε και τριπλασίασε αυτό το τείχος, και οι ακάθαρτοι λογισμοί θα δαμαστούν. Κατατυραννιέται η καρδιά σου από τη μελαγχολία και τη θλίψη;
Σε κυριεύει ο φόβος ή σε περιστοιχίζουν οι πειρασμοί;
Αισθάνεσαι τις πονηρίες των αοράτων εχθρών;
Κατάφυγε σ’ αυτή τη δύναμη του Σταυρού, και η ειρήνη της ψυχής θα ξαναγυρίσει, οι πειρασμοί θ’ απομακρυνθούν, η παρηγοριά της χάριτος του Θεού και η πνευματική ευφροσύνη θα πλημμυρίσουν την καρδιά σου.

Παρασκευή Ήχος πλ. A’, Απόστιχα Σταυρώσιμα

Ο Σταυρός σου Χριστέ, ει και ξύλον οράται τη ουσία, αλλά θείαν περιβέβληται δυναστείαν, και αισθητώς τω κόσμω φαινόμενος, νοητώς την ημών θαυματουργεί σωτηρίαν, ον προσκυνούντες, δοξάζομέν σε Σωτήρ, ελέησον ημάς.

Ήχος πλ. α’ Χαίροις ασκητικών
Στιχ. γ’. Από φυλακής πρωίας μέχρι νυκτός, από φυλακής πρωίας ελπισάτω Ισραήλ επί τον Κύριον.
Ήρας επί των ώμων Χριστέ, τον Σον Σταυρόν, επί το πάθος ερχόμενος, και τύπον ημίν παρέσχες, εν Σοι τοις θέλουσι ζην, πως συνδοξασθώμέν Σοι και ζήσωμεν, αυτός καταξίωσον, και ημάς συμμετόχους Σοι, των παθημάτων, και της δόξης γενήσεσθαι, την Σην νέκρωσιν, εαυτοίς περιφέροντας, νέκρωσόν μου Φιλάνθρωπε, σαρκός τα σκιρτήματα, και εκ του θείου Σου φόβου, μέλη τα ταύτης καθήλωσον, νεκρόν προς τον κόσμον, ζώντα δε ταις εντολαίς Σου, μόνον ποιήσας με.

Άγιος Βαρσανούφιος της Όπτινα-Περί προσευχής

 

 

Μιά φορά ήρθε σ' εμένα να εξομολογηθεί ένας μεγαλόσχημος μοναχός και μου είπε:

-Πάτερ,απελπίστηκα.Δεν βλέπω στον εαυτό μου καμία αλλαγή προς το καλύτερο.Και πήρα και το μεγάλο αγγελικό σχήμα.Και ξέρω ότι ο Θεός θα ελέγξει λεπτομερώς ποιός ήταν πραγματικός μοναχός και ποιός μόνο φορέας του σχήματοςΠώς να διορθωθώ;Πως να είμαι νεκρός για την αμαρτία;Αισθάνομαι μεγάλη αδυναμία.
-Έχεις δίκιο, του είπα.Αν ο Θεός μας κρίνει κατά τα έργα μας χαθήκαμε,επειδή δεν έχουμε τίποτα να του παρουσιάσουμε.
-Υπάρχει άραγε κάποια ελπίδα σωτηρίας;
-Σίγουρα υπάρχει.Να κάνεις όσο πιο συχνά την προσευχή σου και αφέσου στα χέρια του Θεού.
-Ποιό όμως το όφελος της προσευχής,εαν δεν συμμετέχει ο νους και η καρδιά;
-Υπάρχει τεράστιο όφελος.Η προσευχή έχει πιο πολλά σκαλοπάτια.Από την απλή εκφώνηση των λέξεων της προσευχής μέχρι τη θαυματουργική προσευχή.Ακόμη και αν βρισκόμαστε στο χαμηλότερο σκαλοπάτι της προσευχής,ακόμη και τότε μας είναι χρήσιμη και σωτήρια.Οι ραδιουργίες του εχθρού απομακρύνονται από τον άνθρωπο που προσεύχεται.

Αναρτήθηκε από Σύλλογος Το Άνθος 

Όσιος Νεκτάριος και όσιος Βαρσανούφιος, Το αστείο, η υπακοή, το προορατικό, η ταπεινοφροσύνη!

 

Οι όσιοι στάρετς: Βαρσανούφιος (1845-1913) (αριστερά) και Νεκτάριος (1853 – 1928) της Όπτινας.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

[Ο Όσιος Νεκτάριος διηγήθηκε στο ζεύγος Σούστιν τη μεταστροφή του στάρετς Βαρσανουφίου που από στρατηγός έγινε μοναχός και αργότερα στάρετς δηλαδή γέροντας και συνέχισε με το εξής]:

Είδατε πόσο μεγάλος ήταν ο στάρετς Βαρσανούφιος!

Και όμως ήταν τόσο ταπεινός και υπάκουος!

Να σκεφθείτε πως, όταν ακόμη ήταν δόκιμος, μια φορά περνούσε έξω από το κελλί μου και του είπα ένα μικρό αστείο.

Ήταν 1η Απριλίου του 1893.

– Έχεις ακριβώς είκοσι χρόνια να ζήσεις.

Του το είπα σαν αστείο, αλλ’ αυτός έκανε υπακοή και ακριβώς είκοσι χρόνια μετά, την ίδια ημέρα, 1η Απριλίου του 1913, εκοίμηθη. Τόσο μεγάλη ήταν η υπακοή του!…

Ο [Βασίλειος] Σούστιν ομολογεί: Ανατρίχιασα άθελα μου μπροστά στην δύναμη του γέροντος Νεκταρίου!…

Προφανώς εννοεί την προγνωστική, προορατική δύναμη του π. Νεκταρίου ο οποίος – είναι καταπληκτικό! – προσδιόρισε πριν 20 ολόκληρα χρόνια τον θάνατο του γέροντος Βαρσανουφίου με πρωτοφανή ακρίβεια!

Θα προσθέταμε επίσης και την δύναμη της βαθιάς τους ταπεινοφροσύνης, που απέδωσε την θαυμαστή πρόγνωση του στην «υπακοή»! του π. Βαρσανουφίου, που έσπευσε… να πεθάνει την χρονολογία και ημερομηνία ακριβώς, την οποία «αστιευόμενος» είχε ορίσει ο φίλος τους για να μην τον παρακούσει!…

 

Από το βιβλίο, «Όσιος Νεκτάριος, Ο τελευταίος Μεγάλος Στάρετς της Όπτινα», έκδοση Σταυροπηγιακής και Συνοδικής Ι. Μονής Οσίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, Κάλαμος, 2003.

Στάρετς Βαρσανούφιος: Επιφάνεια και βάθος Newsroom από ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΒΗΜΑ

Κάποτε ό Γέροντας αναφέρθηκε στους μοντέρνους ανθρώπους, πού όλα τα βλέπουν επιπόλαια και επιφανειακά.

Είπε: «’Άς υποθέσουμε, ότι σέ κάποια περιοχή παρουσιάζεται έλλειψη υλικών αγαθών.

– Γιατί; ερωτούν μερικοί.
– Πολύ απλό, απαντάνε άλλοι. Ό καιρός εφέτος ήταν άσχημος. Κρύο! Υγρασία! – Ναι. Ναι, αυτό είναι.
– Έξαλλου είχαμε πυρκαγιές- με αποτέλεσμα να καεί πολύ σιτάρι.

Είναι όμως έτσι; Και ναι, και όχι.

– Μάλιστα, έτσι είναι! Έτσι εξηγείται, γιατί υπάρχει έλλειψη!

Μερικοί ίσως να γελάσουν με αυτά πού λέγω. Ναι- Υπάρχουν και άνθρωποι, πού σκέφτονται σωστά- Υπάρχουν και άλλοι, πού αυτά τα περιγελούν. Αυτοί μοιάζουν με εκείνους, πού κάθονται και κρίνουν με τον έξης τρόπο: Ερωτάει κάποιος:

– Τί είναι το ρολόι;
– Βλέπεις εκείνον τον δείχτη;
– Ναι. Τον βλέπω. Μα τί είναι αυτό;
– Αυτό γυρίζει!
– Πώς;

– Τί εννοείς πώς; Υπάρχει ένα εκκρεμές, πού σύμφωνα με κάποιο φυσικό νόμο πάει πέρα-δώθε, με αποτέλεσμα το ρολόι να κινείται και ό δείχτης να γυρίζει!

– Πώς και γιατί; Ποιος είναι ό σκοπός του;
– Μα είναι αυτονόητο. Όλοι το βλέπουν. Όταν περιστρέφεται, το ρολόι δουλεύει. Και αυτό γίνεται, όσο το εκκρεμές πάει πέρα-δώθε.

Υπάρχουν άνθρωποι, πού ποτέ δεν θα τα καταφέρεις να τούς πείσεις, να δουν τα πράγματα πιο βαθιά- να δουν ότι το ρολόι «δουλεύει», για να μάς δείχνει την ώρα γιατί είναι «φτιαγμένο» να μάς δείχνει την ώρα».

Κάπως έτσι σκέπτονται και οι άνθρωποι, πού κρίνουν «κατ’ όψιν», βλέποντας μόνο την επιφάνεια. Χωρίς ποτέ να βλέπουν τίποτε το βαθύτερο και ουσιαστικότερο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΡΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ. ΟΣΙΟΥ ΣΤΑΡΕΤΣ ΝΙΚΩΝΟΣ ΜΠΕΛΙΑΕΦ (1931)

Τί κάνεις εδώ, πάτερ; Κοιτάζω το νερό! Από διηγήσεις του Οσίου Στάρετς Βαρσανούφιουαπό Newsroom ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

 

Από διηγήσεις του Οσίου Στάρετς Βαρσανούφιου
Δόκιμος ακόμα, μια καλοκαιριάτικη νύχτα περπατούσα ανάμεσα στους κήπους της Σκήτης.
Μόνος με μόνο τον Θεό. Πλησιάζοντας την μεγάλη λίμνη βλέπω τον μεγαλόσχημο π. Γεννάδιο.



Από τότε πού πέρασε τον κατώφλι της Σκήτης είχαν περάσει 62 ολόκληρα χρόνια. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του δεν έβγαινε καθόλου από την Σκήτη. Είχε λησμονήσει εντελώς τον κόσμο. Στεκόταν ακίνητος με τα μάτια καρφωμένα στο νερό.

Με τρόπο διακριτικό, για να μην τον τρομάξω, έκαμα αισθητή την παρουσία μου. Τον πλησίασα, και τον ερώτησα:

– Τί κάνεις εδώ, πάτερ;

– Κοιτάζω τον νερό.

– Και τί βλέπεις;

– Εσύ, δεν βλέπεις τίποτα;

– Απολύτως, τίποτα.

– Μέσα από τον νερό βλέπω την σοφία του Θεού. Γνωρίζεις πολύ καλά, πώς είμαι άνθρωπος ολιγογράμματος. Το μόνο πού κατάφερα και έμαθα στην ζωή μου είναι να διαβάζω τον Ψαλτήρι. Ό Κύριος όμως, δεν με αφήνει στο σκοτάδι, αλλά μου φανερώνει τον άγιο θέλημά Του· σε μένα, τον ταπεινό δούλο Του. Πολλές φορές εκπλήσσομαι πού άνθρωποι μορφωμένοι δεν κατανοούν μερικά άπλα θέματα της πίστεως. Βλέπεις;

Όπως όλος αυτός ό ουρανός με τα άστρα αντικαθρεφτίζεται μέσα στο νερό, έτσι και ό Κύριος, όχι μόνο αντικαθρεφτίζεται μέσα στην καθαρή καρδιά, αλλά την κάνει και κατοικία Του. Ένα πράγμα σου λέω. Ή χαρά και ή μακαριότητα πού αισθάνεται ή ψυχή του ανθρώπου πού φρόντισε να καθαρίσει την καρδιά του, δεν περιγράφεται. Τα λόγια τού Χριστού «μακάριοι οι καθαροί τη καρδία» δεν είναι τυχαία! Ανάμεσα και γνωρίζω πόσο απαραίτητο είναι στον άνθρωπο να έχει καρδιά καθαρή, όμως, τόσα χρόνια αγωνίζομαι και ακόμη δεν τον έχω κατορθώσει. Μήπως, μπορείς εσύ να μού εξηγήσεις, τί σημαίνει καρδιά καθαρή;

– Πάτερ, τί υψηλά πράγματα ζητάς από εμένα; Τέτοιες εμπειρίες δεν έχω! Το μόνο πού έχω καταλάβει, και αυτός μόνο από διάβασμα, είναι, πώς ή καθαρότητα της καρδιάς ταυτίζεται με την πλήρη απάθεια. Όποιος την έχει κάνει κτήμα του είναι ξένος σε κάθε πάθος.

[irp posts=”326284″ name=”Ο ιερέας μπροστά στην ιστορία”]

– Όχι! Αυτός πού λες δεν επαρκεί. Δεν φτάνει να πλύνεις τον ποτήρι. Πρέπει και να τον γεμίσεις με νερό, διαφορετικά δεν έχει καμία άξια. Όταν ό άνθρωπος αγωνιστεί να ξεριζώσει από μέσα του τα πάθη, οφείλει να γεμίσει τον χώρο της καρδιάς του με τις αντίστοιχες αρετές. Μόνο τότε μπορεί να λέει ότι απέκτησε καθαρή καρδιά.

– Πάτερ Γεννάδιε, πιστεύεις ότι θα πας στον παράδεισο;

– Σε ένα μόνο πιστεύω και ελπίζω: στο έλεος του Θεού- είπε με βεβαιότητα ό π. Γεννάδιος.

– Μα σύ λες, πώς μόνο οι καθαροί στην καρδιά θα δουν τον Θεό· και σύ ό ίδιος τον ομολογείς, ότι καθαρή καρδιά δεν έχεις. Τί μου λες τώρα;

– Εγώ καλά σου τα λέω. Σύ δεν κατάλαβες σωστά. Ξεχνάς τον έλεος του Θεού. Το έλεος του Θεού τα αναπληρώνει όλα. Είναι απέραντο και ανεξάντλητο. Πιστεύω ακράδαντα, ότι ό πολυεύσπλαχνος Κύριος δεν θα με απορρίψει και εμένα, πού είμαι και καλόγηρος. Πίστη. Πίστη μας χρειάζεται. Πίστη και ελπίδα σε Εκείνον πού σταυρώθηκε για μας· αντί για μας· στην θέση μας. Ό Θεός Πατέρας πού από απέραντη αγάπη μας έδωσε τον Υιό Του, δεν θα μας δώσει και τον παράδεισο;

Ω, πόσοι αδελφοί, με τέτοια βαθειά πίστη, ζουν ανάμεσα μας, κρυμμένοι από τα μάτια των πολλών χωρίς ποτέ να δίνουν την παραμικρή εντύπωση «χαρισματούχου» γέροντα. Και όμως έχουν τόσο βαθειά πνευματική ζωή. Και μόνο με την συνομιλία μαζί τους, ανακαλύπτεις την ομορφιά της καλλιεργημένης ψυχής τους.

ΒΙΒΛΙΟΓ. ΟΣΙΟΣ ΣΤΑΡΕΤΣ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ ΤΕΥΧΟΣ Γ ΕΚΔΟΣΗ Ι.Μ. ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΠΡΕΒΕΖΗΣ

Διάβαζε το Ψαλτήρι κάθε μέρα…Όσιος Στάρετς Βαρσανούφιος

 

ΨΑΛΤΗΡΙ: Διάβαζε το ψαλτήρι κάθε μέρα. Έστω και από λίγο. Και ο Κύριος δεν θα σε αφήσει. Θα έλθει με το έλεος Του. Και θα σε βοηθεί. Και θα σε παρηγορεί. Για πάντα…

«Μου γράφει ένας διανοούμενος καταταραγμένος:
ΣχετικάΆρθρα


«Είμαι πολύ άσχημα. Εξωτερικά όλα πάνε καλά. Η οικογένειά μου είναι ενωμένη και αγαπημένη. Η γυναίκα μου είναι καλή. Το κακό είναι, ότι δεν έχω κανένα που να μπορώ να του ανοίξω την καρδιά μου. Και για αυτό είμαι συνεχώς ψυχικά κουρασμένος.

Η γυναίκα μου δεν το καταλαβαίνει. Τα παιδιά είναι μικρά. Τι μου μένει να κάμω; Πώς θα απαλλαγώ από αυτή την πίκρα και την ψυχική κόπωση;»

Του απάντησα με την συμβουλή να διαβάσει το ψαλτήρι. Εκεί, στον ψαλμό 93, θα ιδεί τα λόγια: «Κύριε, κατά το πλήθος των οδυνών μου εν τη καρδία μου, αι παρακλήσεις σου εύφραναν την ψυχή μου» (Ψαλμ. 93,19). Πιάσου από τον στίχο αυτό.

Και βάλσου να το διαβάσεις το ψαλτήρι ολόκληρο. Πιστεύω, πώς ο Θεός θα σε αναπαύσει.

Περνάει λίγος καιρός, λαμβάνω ένα γράμμα. «Έκαμα υπακοή. Άρχισα να διαβάζω το ψαλτήρι. Μα δεν καταλαβαίνω τίποτε!».

Του απαντώ: «Ο όσιος στάρετς Αμβρόσιος σε μια ανάλογη περίπτωση έδωκε την εξής απάντηση: «Συ, δεν το καταλαβαίνεις. Μα τα δαιμόνια το καταλαβαίνουν μια χαρά. Και θα φύγουν μακρυά σου. Διάβαζε το. Και ας μη το καταλαβαίνεις.

Εγώ δεν ξέρω, τι θα γίνει, μα σου επαναλαμβάνω: Διάβαζε το ψαλτήρι κάθε μέρα. Έστω και από λίγο. Και ο Κύριος δεν θα σε αφήσει. Θα έλθει με το έλεος Του. Και θα σε βοηθεί. Και θα σε παρηγορεί. Για πάντα».

Όσιος Στάρετς Βαρσανούφιος

Κάθε άνθρωπος έχει το σταυρό του… Newsroom από ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

 

ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ: Εσύ κουβαλάς το δικό σου σταυρό έστω κι αν είναι πολύ μικρός, ίσα με ένα δάχτυλο.

Ο σταυρός είναι απόλυτα απαραίτητος σε κάθε χριστιανό, χρειάζεται για την σωτηρία του, δεν είναι μόνο για τους μοναχούς.


Μάλιστα! Ο καθένας φέρεις το δικό του σταυρό.

Ακόμα και ο σαρκωμένος Θεός έφερε το σταυρό Του. Και μάλιστα ο δικός Του σταυρός ήταν βαρύτερος απ’ όλους, σα να συμπήκνωνε στο δικό Του σταυρό τους σταυρούς όλων των ανθρώπων.

Και πρόσεξε: Ο Θεός κουβαλάει το σταυρό Του και τον βοηθάει ένας άνθρωπος, ο Σίμων ο Κυρηναίος. Παίρνει το σταυρό από Εκείνον και τον κουβαλάει ο ίδιος.

Αυτό σημαίνει πως όταν κουβαλάμε το σταυρό μας βοηθάμε με τον ίδιο τον Κύριο να κουβαλάει το σταυρό, προετοιμαζόμαστε δηλαδή να γίνουμε διάκονοί Του στον ουρανό, στο χορό των ασώματων δυνάμεων…

Τι υψηλή κλήση!

Στάρετς Βαρσανουφίου

Όσιος Στάρετς Βαρσανούφιος: Το σύνθημά μας είναι όλοι οι άνθρωποι είναι αδύναμοι… 31 Ιανουαρίου 2022

 

Όσιος Στάρετς Βαρσανούφιος.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Γράφει ο όσιος στάρετς Νίκων Μπελιάεφ: Μου ήρθε στον νου κάτι από τις διδασκαλίες του π. Βαρσανουφίου [ο Γέροντάς του].

Είπε:
«Όταν ζεις άσχημα, κανένας δεν σε ενοχλεί. Από την στιγμή όμως που παίρνεις την απόφαση για μια πιο προσεκτική ζωή, την ίδια στιγμή, ξεσηκώνονται εναντίον σου χιλιάδες πειρασμοί και προσβολές».

Με τα λόγια του αυτά ήθελε να μου ειπεί, ότι είναι απαραίτητο να υπομένω με ταπείνωση τους πειρασμούς και τις προσβολές, που θα μου επιφέρουν οι άλλοι.

«Οι μοναχοί -όλοι οι αδελφοί μας- είναι και αυτοί άνθρωποι· και σαν άνθρωποι, έχουν και αυτοί πάθη και κακίες. Ένας είναι υπερήφανος. Άλλος μνησίκακος. Ένας άλλος είναι φιλήδονος… Εδώ ήρθαν όλοι σε νοσοκομείο. Ο καθένας νοσηλεύεται για κάτι. Και με την χάρη του Θεού βρίσκουν την υγεία τους.

Το λέω αυτό, γιατί οπωσδήποτε θα τις βλέπεις τις κακίες των αδελφών. Όμως θα πρέπει να προσπαθείς, να μην τους κρίνεις. Αυτό είναι το σύνθημά μας: Όλοι οι άνθρωποι είναι αδύναμοι. Ο καθένας έχει τα πάθη του. Και εμείς πρέπει να έχωμε κατανόηση· και να τους συγχωρούμε».

 

Από το βιβλίο του Οσίου Στάρετς Νίκωνος Μπελιάεφ, «Ρήματα ζωής», έκδοση Ιεράς Μητροπόλεων Νικοπόλεως, Πρέβεζα.

Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΝΑ ΣΤΑΡΕΤΣ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ (1845 – 1913) Του Θεολόγου Μιχαήλ Χούλη.

 

×

ΕΡΑΝΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ

Πολύ μεγάλη μορφή αγιότητας στην Όπτινα, ο στάρετς (πνευματικός πατέρας) Βαρσανούφιος, γεννήθηκε το 1845 στο Όρενμπουργκ της Ρωσίας (στα σύνορα με το Καζακστάν). Κοσμικά ονομαζόταν Παύλος Ιβάνοβιτς Πλεχάνωφ. Υπήρξε αξιωματικός του Ρωσικού στρατού, κατείχε ευρεία μόρφωση και έφτασε μέχρι το βαθμό του συνταγματάρχη. Αναζητητής της γνώσης και του νοήματος της ζωής, ασχολήθηκε με τη φιλοσοφία, τη μουσική και τη λογοτεχνία. Συναντήθηκε και με τον άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης, που τον ασπάστηκε κατά τη διάρκεια μάλιστα της Θείας Λειτουργίας, προμηνύοντας το μέλλον του. Κάποτε ασθένησε βαριά από πνευμονία, αλλά η Χάρη του Θεού, ως γλυκύτατη ευφροσύνη, τον επισκέφτηκε στο νοσοκομείο, και άκουσε φωνή εξ ύψους να του λέει: ‘Πήγαινε στο μοναστήρι της Όπτινα’.

 

Πράγματι, ο Παύλος ακολούθησε την θεία εντολή και, μετά από μια σειρά μεγάλων δυσκολιών (του προτείνανε θέση στρατηγού, του βρήκανε σύζυγο για να μείνει κοσμικός κ.α.), κατέληξε στην Όπτινα, εκάρη εκεί μοναχός, χειροτονήθηκε στη συνέχεια ιερέας με το όνομα Βαρσανούφιος, και ανάπαυσε και καθοδήγησε πολλούς πιστούς και προσκυνητές κάτω από το πετραχήλι του, καθοδηγούμενος και ο ίδιος στα στάδια της μοναχικής υπακοής και της πνευματικής ζωής από τον στάρετς Νεκτάριο. Μετά το τέλος του Ρωσοϊαπωνικού πολέμου, ανέλαβε ηγούμενος της φημισμένης σκήτης διαδεχόμενος τον στάρετς Ιωσήφ.

 

Μεγάλος ασκητής ο ίδιος, με στερεή πίστη και υψηλή ταπείνωση, διέθετε άνωθεν το χάρισμα της προορατικότητας, με το οποίο βοήθησε πάρα πολλούς χριστιανούς. Προς το τέλος της ζωής του κατηγορήθηκε άδικα από κάποιους μοναχούς, εξορίστηκε από την Όπτινα και διορίστηκε ηγούμενος το 1912 σε μακρινό μοναστήρι στο Γκολούτβιν. Υπάκουσε, και αφέθηκε στην πρόνοια του Υψίστου. Ένα ακριβώς χρόνο μετά, την 1η Απριλίου του 1913, τον κάλεσε ο Θεός στην επουράνια ζωή των δικαίων, αφού εν τω μεταξύ υπέφερε από επώδυνη ασθένεια. Σεβόμενοι την επιθυμία του, οι αδελφοί μοναχοί τον ενταφίασαν στην Όπτινα, ενώ η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας τον κατέταξε και αναγνώρισε επίσημα ως άγιο.

 

ΕΙΠΕ Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ:

Κάθε άνθρωπος στη ζωή του πρέπει να περάσει μια περίοδο θλίψεων, δοκιμασιών και πολέμου. Βαριά, οδυνηρή η κατάσταση αυτή…. Γι’ αυτήν ομιλεί ο ψαλμός: «Ωδίνες ως τικτούσης» (Ψλμ. 47,5), και «εξήγαγέ με εις πλατυσμόν» (Ψλμ. 17,19). Όταν πλησιάζει για τη γυναίκα η ώρα να γεννήσει, δοκιμάζει φρικτούς πόνους. Μετά, όταν γεννήσει, δοκιμάζει μεγάλη χαρά, γιατί έφερε ένα καινούριο άνθρωπο στον κόσμο (Ιω. 16,21). Κατά τον ίδιο τρόπο, κάθε άνθρωπος όταν γεννιέται πνευματικά στην καινή ζωή, δοκιμάζει πόνο. Μα σιγά σιγά πηγαίνει «εις πλατυσμόν» (σε άνεση και αναψυχή)….. Όταν πήγαινα στο σχολείο, με έστελναν στο σιδηρουργείο για να μάθω πώς φτιάχνουν πέταλα για άλογα. Κάποια φορά παρατήρησα πώς ο σιδεράς έφτιαχνε ένα κομμάτι καραμπίνας. Το μέταλλο το ζέσταινε και το κατεργαζόταν σε συγκεκριμένη θερμοκρασία ώστε, μετά, στη χρήση, να μη χαλάει…. Μόνο έτσι, με την (χριστιανική) υπομονή θα εξέλθεις «εις τον πλατυσμόν» της αγάπης και της ελευθερίας από τα πάθη.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ

Τι ανώτερο και τι καλύτερο αγώνισμα από το να συγχωρήσεις εκείνους που σε πρόσβαλαν, που σε ύβρισαν, και να υπομένεις τον αδελφό σου;…. Απαρνήσου το θέλημά σου και όλα θα σου λογισθούν σαν μαρτύριο. Η ταπείνωση και η αγάπη είναι οι μεγαλύτερες αρετές. Είναι αλληλένδετες. Η μια εξαρτάται από την άλλη, όπως το φως και η θερμότητα. … Όταν ο άνθρωπος έχει ταπείνωση, τα έχει όλα. Κι όταν δεν έχει ταπείνωση, δεν έχει απολύτως τίποτα, έστω κι αν κάνει θαύματα…. Πρόοδος στην πνευματική ζωή σημαίνει πρόοδο σε ταπείνωση…. Οι άγιοι Πατέρες ονομάζουν την ταπείνωση «στολή της θεότητας», διότι είναι προϋπόθεση της σωτηρίας μας.…. Όλη η επιστήμη και η σοφία της ζωής περικλείεται στα λόγια: «Εταπεινώθην και ο Κύριος έσωσέ με» (Ψλμ. 114,6). Μάθε να έχεις ταπείνωση και υπομονή, και η ειρήνη του Θεού θα σκηνώσει μέσα σου.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΓΟΛΟΓΙΑ:

Από την σιωπή γεννάται η ησυχία και από την ησυχία η προσευχή…. ‘Πρόσεχε σεαυτώ’ (Α΄ Τιμ. 4,16). Η σιωπή, χωρίς την οποία είναι αδύνατο να ζει κανείς, είναι άσκηση…. Γιατί, όπως λέει και ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος, η σιωπή είναι το μυστήριο του μέλλοντος αιώνος. Εκείνος που ασκείται στη σιωπή, προετοιμάζει τον εαυτό του για τη μέλλουσα ζωή…. Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος έλεγε: «Κάθε φορά που μιλούσα, ακόμη και για πνευματικά θέματα, συνήθως το μετάνιωνα. Όταν σιωπούσα, ποτέ»…. Πρέπει να έχουμε αγάπη ο ένας για τον άλλο και να σταματήσουμε την αργολογία. Ο προφήτης Δαβίδ λέγει: «Εκλέλοιπεν όσιος». Γιατί όμως δεν υπάρχει πια; Διότι «μάταια ελάλησεν έκαστος προς τον πλησίον αυτού» (Ψλμ. 11,1-2). Δεν λένε πια λόγια για ωφέλεια ψυχής αλλά λόγια πεζά, ασήμαντα, αργολογίες.

 

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΟΙ:

Να φανερώνεις όλους τους λογισμούς σου, ιδιαίτερα εκείνους που χρονίζουν και δεν σε αφήνουν ήσυχο. Όπως σε όλες τις επιστήμες προχωρούμε σιγά σιγά, κάτω από την καθοδήγηση ανθρώπου με πείρα, έτσι και εδώ…. Για την πνευματική σου ζωή να ρωτάς μόνο έναν άνθρωπο, όχι πολλούς, για να μη σου συμβεί κανένα πνευματικό κάταγμα… Και όταν ακόμη νομίζεις ότι δεν έχεις τίποτα να εξομολογηθείς, εσύ όμως να έρχεσαι, για να παίρνεις δύναμη… Με τη συμβουλή (του πνευματικού) οι παγίδες του διαβόλου διαλύονται… Να φωνάζεις τον Ιησού. Το όνομά Του θα διώξει (τους λογισμούς). Τους νέους ο διάβολος τους πειράζει με ακάθαρτες σκέψεις και τους γεροντότερους με λογισμούς μνησικακίας και παλαιότερες αμαρτίες. Να αντιστεκόμαστε με την προσευχή. Πρέπει να μιμούμεθα τον Δαβίδ που, όταν πήγε να μονομαχήσει με τον Γολιάθ, φυσικά δεν πήγε με αδειανά χέρια. Ποιος όμως ήταν ο οπλισμός του; Ένα κοτρώνι. Μια πέτρα. «Η δε πέτρα ην ο Χριστός» (Α΄ Κορ. 10,4)….

«Αυτός δε διελθών δια μέσου αυτών επορεύετο» (Λουκ. 4,30): Οι Εβραίοι, εξαγριωμένοι με τον Χριστό, τον οδήγησαν σε ένα ύψωμα. Η λέξη ‘εξαγρίωση’ δηλώνει τους εμπαθείς λογισμούς, οι οποίοι σαν άλλοι Εβραίοι προσπαθούν να μας σύρουν στην άβυσσο. Μα ο πνευματικά υγιής νους (οφθαλμός της ψυχής) τούς προσπερνάει, χωρίς να υποστεί ζημία. Και προχωρώντας έτσι, φτάνει στην άνω Ιερουσαλήμ… (Με την εξομολόγηση, την ταπείνωση και την προσευχή απομακρύνεται και η απόγνωση). Η απόγνωση και η μελαγχολία, σαν άλλη πανούκλα (γιατί πρόκειται για αρρώστια της ψυχής) ορμάει σε πολλούς. Η ζωή τότε γίνεται ανυπόφορη. Σε πιάνει μια αδιαφορία και αδράνεια για όλα. Να μην θέλεις να κάνεις απολύτως τίποτα… Λύπη δυστυχώς, αφόρητη λύπη…. Το δαιμόνιο της ακηδίας επιτίθεται με την μελαγχολία και την απελπισία…. Σήμερα, επειδή δεν έχουμε να παρουσιάσουμε ασκητικά αγωνίσματα σωζόμαστε μόνο με την υπομονή, την ανεξικακία και την εξομολόγηση…

 

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Δικό μας χρέος είναι να αγωνιζόμαστε, και ο Θεός θα ενεργήσει σύμφωνα με την υπόσχεσή Του: «Ελευσόμεθα και μονήν παρ’ αυτώ ποιήσωμεν» (Ιω. 14, 23). Θα έρθει κοντά μας, μέσα μας, και θα παίξει τη δική Του μουσική… Γι’ αυτού του είδους τη μουσική μιλάνε οι ψαλμοί: «Ισχύς μου και ύμνησίς μου ο Κύριος» (117,14), «Άσομαι και ψαλώ τω Κυρίω» (26,6), «Ψαλώ τω Θεώ μου έως υπάρχω» (103,33). Όσοι έχουν την πνευματική προσευχή, έχουν και πνευματική χαρά. Και γι’ αυτό βγαίνουν στα μάτια τους δάκρυα…. Χρειάζεται όμως υπομονή και επιμονή. Ο διάβολος προσπαθεί με κάθε τρόπο να μας εμποδίσει από το σωτήριο αυτό έργο. Μας ενσπείρει το λογισμό ότι η ενασχόληση με την ευχή (του Ιησού) είναι χάσιμο χρόνου και μάταιος κόπος. Μας λέει ότι φτάσαμε σε μέτρα αγιότητας… Τέτοιους λογισμούς πρέπει να τους αντιμετωπίζουμε με υπομονή…. Σ’ αυτό έγκειται όλη η ουσία: Να έχεις αδιάλειπτη τη μνήμη του Θεού. Σκοπός της προσευχής του Ιησού αυτός είναι («Κύριε, Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με τον αμαρτωλόν»)…. Κανένας δεν πάει κατευθείαν στο Πανεπιστήμιο… πρέπει πρώτα να μάθει το αλφάβητο…. Και δεν είναι σωστό σε ώρα κοινής λατρείας να αυτοσχεδιάζουμε (στην προσευχή). Οι προσευχές της λατρείας είναι καθορισμένες από την Εκκλησία….

 

Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας να προσέχεις στα ψαλλόμενα και αναγνώσματα…. Εκείνος που έχει εσωτερική προσευχή, η προσευχή γι’ αυτόν είναι κάτι το φυσιολογικό, όπως η αναπνοή… δεν διακόπτεται. Γι’ αυτό έχει λεχθεί: «Κολληθήτω η ευχή μετά της αναπνοής σου» και «Εγώ καθεύδω και η καρδιά μου αγρυπνεί» (Σοφία Σειράχ, 5,2)… Ένα ξίφος έχουμε: την προσευχή του Ιησού. Γράφει ο της Κλίμακος: «Μάστιζε τους αοράτους εχθρούς με αυτό το ξίφος. Ισχυρότερο όπλο δεν θα βρεις στον ουρανό και στη γη». Ολόκληρη η ζωή είναι ένας αγώνας με τους λογισμούς. Γι’ αυτό η ευχή του Ιησού μάς είναι απαραίτητη. Πολύ μεγάλο βοήθημα και ο ψαλμός 90: «Ο κατοικών εν βοηθεία του Υψίστου». Η προσευχή αυτή σώζει από μεγάλους κινδύνους. ‘Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεό όψονται’ (Ματθ. 5,8)…. Η επιστημονική γνώση μπορεί να γίνει κτήμα όλων, η ηθική όμως γνώση και η καθαρότητα της καρδίας μόνο των χριστιανών… Εμείς ξοδεύουμε την νύχτα στον ύπνο, ενώ οι παλαιοί Πατέρες την εξόδευαν στην προσευχή…. Από την στιγμή μάλιστα που παίρνεις την απόφαση για μια πιο προσεκτική ζωή, ξεσηκώνονται εναντίον σου πειρασμοί και προσβολές.

 

ΕΡΕΥΝΑΤΕ ΤΑΣ ΓΡΑΦΑΣ

Μερικοί λένε: «Δεν πιστεύω γιατί δεν υπάρχουν αποδείξεις». Τους απαντάμε: «Πριν απορρίψεις κάτι, οφείλεις να το έχεις εξετάσει». Ο ευαγγελιστής Ιωάννης λέγει αυστηρά: «Δοκιμάζετε τα πνεύματα» (Α΄ Ιω. 4,1). Δηλαδή, θέλεις να βρεις την αλήθεια; Θέλεις να μάθεις από πρώτο χέρι, αν τα λόγια του Χριστού «μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι … μακάριοι οι πραείς…» δεν είναι αερολογίες, αλλά ζωή; Κάμε τα πράξη. Δοκίμασέ τα…. Αν αυτό δεν το κάνεις, δεν έχεις το δικαίωμα να τα απορρίπτεις. Και πολύ περισσότερο, δεν μπορείς να λες ότι το Ευαγγέλιο λέει ανοησίες….. Από την παραλία ξεκινάει κανείς και περπατάει για να μπει στην θάλασσα. Στην αρχή βρέχει τα πόδια του μέχρι τα γόνατα, και μετά προχωράει όλο και πιο βαθιά. Μερικοί πηγαίνουν κατευθείαν στα βαθιά. Διάβαζε βιβλία (Πατέρων), αλλά μην μπαίνεις σε λεπτολογίες και αναλύσεις. Καλύτερα να παρακαλείς τον Θεό να σε φωτίζει…. Όλα αυτά πρέπει να κατανοούνται με τρόπο πνευματικό... Μερικοί όμως, χωρίς να καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για πνευματικά υψηλά πράγματα, δεν τα κατανοούν σωστά. Και γι’ αυτό εύκολα πλανώνται. Για παράδειγμα:…. Ο απόστολος Παύλος λέγει, πως οι Ιουδαίοι μέχρι σήμερα έχουν κάλυμμα στα μάτια τους που τους εμποδίζει να κατανοούν σωστά την Αγία Γραφή. Φυσικά αυτό το κάλυμμα δεν είναι κάποιο υλικό ύφασμα. Διαβάζομε για τα Σεραφείμ ότι καλύπτουν τα πρόσωπά τους με τα φτερά τους. Αλήθεια, τι είδους φτερά έχουν οι ασώματοι άγγελοι; Και τι άραγε σημαίνουν τα λόγια αυτά; Απλά, ότι δεν μπορούν να ατενίσουν ολόκληρη τη δόξα του Θεού.

 

 

 

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

Άνοιξε το Ευαγγέλιο και διάβασε: «Ο Ιησούς είδε τον Ναθαναήλ να πλησιάζει και λέει σ’ αυτόν: ‘Να ένας γνήσιος Ισραηλίτης, χωρίς δόλο μέσα του’. ‘Από πού με ξέρεις;’, τον ρωτάει ο Ναθαναήλ. Και ο Ιησούς τού απάντησε: ‘Προτού σου πει ο Φίλιππος να έρθεις, σε είδα που ήσουν κάτω από τη συκιά’. Τότε ο Ναθαναήλ του είπε: ‘Διδάσκαλε, εσύ είσαι ο Υιός του Θεού, εσύ είσαι ο βασιλιάς του Ισραήλ’. Και ο Ιησούς τού αποκρίθηκε: ‘Επειδή σου είπα πως σε είδα κάτω από τη συκιά, γι’ αυτό πιστεύεις; Θα δεις μεγαλύτερα πράγματα απ’ αυτά’ («Μείζω τούτων όψει») (Ιω. 1, 48-51). Αυτά τα λόγια ισχύουν για τον καθένα μας. Αυτό, είναι η αρχή της κάθαρσης του νου: όταν ο άνθρωπος αρχίζει και βλέπει πράγματα που προηγουμένως δεν τα έβλεπε… που ποτέ δεν το φανταζόταν ότι υπήρχαν. Έτσι, σταδιακά, ο Κύριος αφαιρεί το πέπλο της εσωτερικής τύφλωσης…. Ολόκληρη η αγία Γραφή περιβάλλεται από ένα μυστήριο. Τα νοήματά της είναι ανεξάντλητα. Η αγία Γραφή μοιάζει με κρεμμύδι. Κάθε φορά που ξεφλουδίζεις ένα φύλλο, ανακαλύπτεις και δεύτερο. Έτσι και με την μελέτη της αγίας Γραφής. Πίσω από το πρώτο της νόημα κρύβεται ένα δεύτερο, βαθύτερο κ.ο.κ… Δηλαδή, εκτός από τα απλά ιστορικά γεγονότα που περιγράφει, υπάρχει και άλλο βαθύτερο νόημα. Η προτύπωση. Και αυτό αποκαλύπτεται στον άνθρωπο ανάλογα με τον βαθμό της κάθαρσης του νου.

 

Παράδειγμα: Η διάβαση της Ερυθράς θάλασσας από τους Εβραίους είναι ταυτόχρονα και προτύπωση του βαπτίσματος της Καινής Διαθήκης, χωρίς το οποίο δεν μπορεί να εισέλθει ο άνθρωπος στη Βασιλεία του Θεού…. Όταν ο Μωυσής πήρε πάλι εντολή να ξαναχτυπήσει τη θάλασσα με το ραβδί του (αυτή τη φορά οριζόντια), με τις δύο κινήσεις που έκανε (προηγουμένως είχε χαράξει κάθετη γραμμή) σχημάτισε ένα σταυρό…. Όταν ένας άνθρωπος βυθίζεται στο νερό της κολυμβήθρας, σαν σε μια άλλη θάλασσα, αφήνει εκεί μέσα τον παλαιό άνθρωπο της αμαρτίας και βγαίνει καθαρός και αγνός. Ο Φαραώ και η πανστρατιά του συμβολίζουν την τυραννία του κακού και της αμαρτίας. Όλη η ανθρωπότητα, πριν την έλευση του Χριστού βρισκόταν κάτω από την εξουσία του διαβόλου, ανεξάρτητα από τα οποιαδήποτε έργα δικαιοσύνης. Έτσι λοιπόν, με το άγιο βάπτισμα ο άνθρωπος ελευθερώνεται από τον διάβολο, όπως οι Ισραηλίτες ελευθερώθηκαν από τον Φαραώ, τότε που εβγήκαν από τη θάλασσα, και ξέφυγαν από την καταδίωξη του Φαραώ.

 

ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΑΠΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΑΤΕΡΑ

Υπάρχουν πολλοί και διάφοροι δρόμοι σωτηρίας. Μα ο πιο σύντομος και ευθύς δρόμος, που οδηγεί όχι μόνο προς τη σωτηρία αλλά και προς τη χριστιανική τελειότητα, είναι η καθοδήγηση από τους γέροντες. Γι’ αυτό και ο διάβολος τον μισεί πολύ. Αν ρωτήσεις κάτι τον γέροντά σου, ο Κύριος θα του φανερώσει το θέλημά Του, ανάλογα με την εμπιστοσύνη που του έχεις. Ακόμη και σε έγγαμο κληρικό να προστρέξει κανείς, ζητώντας με ειλικρίνεια το θέλημα του Θεού, ο Θεός θα του μιλήσει ανάλογα με την πίστη του. Οι άγιοι Πατέρες λένε, ακόμη και παιδί να ρωτήσεις με πίστη, ο Θεός θα σου φανερώσει το θέλημά Του. Αν όμως θελήσεις να δοκιμάσεις εσύ τον Θεό, τότε ο Θεός, και προφήτη ακόμη μπορεί να βάλει να σου πει ψέματα… Η αυτοεξέταση οδηγεί σε αυτομεμψία. Η αυτομεμψία οδηγεί σε αναγνώριση της αδυναμίας μας και σε μετάνοια. Και η μετάνοια τελικά στρέφει την σκέψη μας στον Θεό… Γι’ αυτό είναι αρκετό για τον άνθρωπο να θυμάται τις αμαρτίες του. Να εξετάζει τη ζωή του, και να λέει: «Κύριε, συγχώρησέ με που λύπησα τον αδελφό μου, που έκαμα την τάδε και την τάδε αμαρτία»…. Να αγωνίζεσαι με όλες σου τις δυνάμεις εναντίον του πάθους, από το οποίο υποφέρεις περισσότερο….

 

Τι ήταν αυτό που έσωσε τον Τελώνη; Η αναγνώριση της αμαρτωλότητάς του…. Ο Τελώνης ομολόγησε ότι είναι αμαρτωλός, αλλά με ελπίδα στο έλεος του Θεού... Ο Κύριος είπε: «Δεν ήρθα για τους δικαίους, αλλά για τους αμαρτωλούς» (Λουκ. 5,32)…. Ο Θεός αντιτάσσεται στους υπερήφανους… Ο υπερήφανος, κατά κάποιον τρόπο, εξομοιώνεται με τον διάβολο…. Ο άνθρωπος έχει υποχρέωση να βρίσκεται πάντα σε νήψη και εγρήγορση… Όλοι οι άνθρωποι είναι αδύναμοι. Και εμείς πρέπει να έχουμε κατανόηση και να τους συγχωρούμε….

 

[ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΣΤΑΡΕΤΣ ΝΙΚΩΝΟΣ ΜΠΕΛΙΑΕΦ (+1931), «ΡΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ» (Το ημερολόγιό του), ΕΚΔΟΣΗ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ΠΡΕΒΕΖΑ 2006]

 

 

Εικόνα από: http://komposxoini.blogspot.gr/2013/04/5-1845-1-1913-100.html

Ο Όσιος Στάρετς Βαρσανούφιος της Όπτινα (5 Ιουλίου 1845 – 1η Απριλίου 1913). 100 χρόνια από την κοίμησή του 1 Απριλίου 2013

Ο στάρετς Βαρσανούφιος ήταν ένας από τους μεγαλύτερους αγίους γέροντες που έζησαν στην Όπτινα. Γεννήθηκε στις 5 Ιουλίου 1845 στο Όρενμπουργκ από γονείς Κοζάκους. Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Παύλος Ιβάνοβιτς Πλεχάνκωφ. Σπούδασε στη ρωσική Σχολή Ευελπίδων και έγινε αξιωματικός του ρωσικού στρατού. Έφτασε μέχρι το βαθμό του συνταγματάρχη. Ευφυής και με ανήσυχο πνεύμα δεν περιορίστηκε μόνο στις στρατιωτικές σπουδές, αλλά ασχολήθηκε με τη φιλοσοφία, λογοτεχνία, μουσική.

Η κοσμική ζωή έδειχνε να τον κουράζει. Καταλυτική για τη ζωή του ήταν η συνάντηση με τον άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης κατά τη διάρκεια μιας θείας Λειτουργίας. Ενώ ο Παύλος στεκόταν και προσευχόταν, ο άγιος Ιωάννης διέκοψε τη Θεία Λειτουργία, πήγε κοντά του, έσκυψε και του φίλησε το χέρι! Όσοι το είδαν κατάλαβαν ότι ο αξιωματικός αυτός θα γίνει ιερέας.

Στη διάρκεια μιας ασθένειάς του, όταν κινδύνευε να πεθάνει, έζησε μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Η αποκλειστική νοσοκόμα που τον βοηθούσε, του διάβαζε το Ευαγγέλιο. Εκείνη τη στιγμή είδε να ανοίγει ο ουρανός και να κατεβαίνει σ’αυτόν ιλαρό φως. Κάτι άλλαξε μέσα του και γέμισε με πολλή χαρά. Άκουσε τότε μια φωνή να του λέει: «Να πας στην Όπτινα».

Όταν θεραπεύτηκε, πήγε στην Όπτινα και συνάντησε τον στάρετς Αμβρόσιο. Ο μεγάλος αυτός γέροντας τον συμβούλεψε να τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις του και σε τρεις μήνες να εγκαταβιώσει στην Όπτινα. Πράγματι, έτσι και έγινε. Όταν επέστρεψε, ο στάρετς Αμβρόσιος δεν ήταν πλέον στη ζωή. Εκάρη μοναχός και χειροτονήθηκε ιερέας. Το 1907 διορίστηκε προεστώς της σκήτης και χιλιάδες πιστών αναπαύθηκαν κάτω από το πετραχήλι του.

Όταν ο Τολστόι εξέφρασε ανοιχτά τις αμφισβητήσεις του και την άρνησή του για την ορθόδοξη πίστη, η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας θεώρησε ότι ο στάρετς Βαρσανούφιος ήταν ο πλέον κατάλληλος για να έλθει σε επικοινωνία και να συζητήσει μαζί του. Όμως ο Τολστόι, αν και επισκέφτηκε την Όπτινα, απέφυγε να συναντηθεί με το γέροντα.

Στο τέλος της ζωής του ο στάρετς Βαρσανούφιος έμελλε να περάσει μία μεγάλη δοκιμασία. Κάποιοι μοναχοί της Όπτινα, με κοσμικό φρόνημα, τον κατηγόρησαν στην Ιερά Σύνοδο. Ο επίσκοπος-ανακριτής που ήλθε στην Όπτινα τον θεώρησε ένοχο. Έτσι τον έδιωξαν από την Όπτινα και τον διόρισαν ηγούμενο σ ένα μακρινό μοναστήρι στο Γκολούτβιν. Ήταν 2 Απριλίου του 1912. Το δέχτηκε χωρίς αντίρρηση, αλλά με πόνο ψυχής. Έζησε ακριβώς ένα χρόνο και μετά από οδυνηρή ασθένεια εκοιμήθη εν Κυρίω την 1^η Απριλίου 1913. Οι μαθητές του τηρώντας την επιθυμία του τον ενταφίασαν στην Όπτινα. Πολύ πρόσφατα η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας προέβη στην αγιοκατάταξη όλων των στάρετς στην Όπτινα.

«Εμείς να δούμε τι σχέδια έχει ο Θεός!» (Αρχιμ. Χριστοφόρος, Καθηγούμενος Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους) Georgios Schinas

 

Όσιος Γεώργιος Καρσλίδης

«Εμείς να δούμε τι σχέδια έχει ο Θεός!» (Αρχιμ. Χριστοφόρος, Καθηγούμενος Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους)

Απόσπασμα λόγου του Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, Αρχ. Χριστοφόρου, προς τους αδελφούς της Ιεράς Μονής.

Τώρα, βλέπετε, έχουμε και αυτή την περίπτωση με τον κορονοϊό, εξ αιτίας του οποίου υπάρχει μία ταραχή σ’ όλο τον κόσμο. Εμείς οφείλουμε να έχουμε εμπιστοσύνη στον Θεό. Ακούγονται πολλά σενάρια. Όμως να μη εμπιστεύεστε στο κάθε τι που ακούτε, διότι ο κόσμος έχει τα σχέδιά του. Αλλά και ο Θεός έχει τα δικά Του σχέδια. Πάνω από όλα είναι ο Χριστός. Ο Κύριος της ζωής και του θανάτου είναι ο Χριστός. Ο Κύριος της ιστορίας είναι ο Θεός· δεν είναι οι άνθρωποι.

Μπορούν οι άνθρωποι να λένε ό,τι θέλουν, να προγραμματίζουν ό,τι θέλουν. Και δεν θα μας σώσει ούτε η Αμερική ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα… ούτε άλλο τίποτε από τα του κόσμου· θα μας σώσει μόνο ο Θεός. Να μη μπλέξουμε σ’ αυτά τα «γρανάζια» των σχεδίων των ανθρώπων. Εμείς να δούμε τι σχέδια έχει ο Θεός. Σ’ εκείνα να εμπλακούμε, να ανακατευτούμε, σ’ εκείνα που ο Θεός θέλει για μας. Και τι θέλει ο Θεός από μας; Ο Θεός θέλει την μετάνοιά μας!

Όπως αναφέρει ο άγιος Βαρσανούφιος, όλες αυτές οι δοκιμασίες γίνονται εξ αιτίας των αμαρτιών μας. Δεν γίνεται κάτι τυχαίο. Και τα αίτια της αμαρτίας είναι η προαίρεσις του ανθρώπου. Δεν έχουμε σωστή προαίρεση, σωστή θέληση. Επειδή δεν κάνουμε το θέλημα του Θεού αλλά κάνουμε τα θελήματα της σαρκός, γι’ αυτό και ο Θεός επεμβαίνει πολλές φορές στην ιστορία. Διαβάζουμε στην Παλαιά Διαθήκη, ότι όταν οι Ιουδαίοι ξέφευγαν από τον νόμο του Θεού, επέτρεπε ο Θεός τις γειτονικές φυλές να τους πολεμούν και να τους νικούν. Όταν επέστρεφαν στον Θεό, αν και ήσαν λίγοι, νικούσαν.

Ο Θεός τώρα μας ταρακουνάει λίγο, για να ξυπνήσουμε. Όχι για να βλέπουμε τι κάνει ο ένας και ο άλλος, αλλά για να δούμε εμείς τι πρέπει να κάνουμε, για να βοηθήσουμε τον εαυτό μας και για να βοηθήσουμε την κατάσταση. Δεν ωφελεί το να ασχολούμαστε με το τι κάνει ο ένας και ο άλλος, πατέρες, αλλά με το τι πρέπει εμείς να κάνουμε, γιατί ο Θεός για μας επιτρέπει αυτήν την δοκιμασία.

...

Επομένως αυτό που ζητά ο Θεός από μας είναι να κοιτάμε τον εαυτό μας. Η προαίρεσις μας δεν είναι σωστή, διότι αν έχουμε σωστή προαίρεση, ο Θεός θα βρει τρόπο να μας βοηθήση. Να το ξέρετε αυτό, πατέρες. Πάνω από όλα να έχουμε αυτό στον νου μας: Τι ζητάει από μας ο Θεός σε κάθε περίπτωση. Και αυτό που ζητάει ο Θεός από μας είναι η επιστροφή μας κοντά Του. Να επιστρέψουμε όλοι μας. Τίποτε άλλο.

Και όταν επιστρέφουμε εμείς, επιστρέφει ένα μέρος της Εκκλησίας και σιγά‐σιγά διορθώνεται όλη η Εκκλησία. Διότι, αν προσέχουμε «τι κάνει ο ένας και τι κάνει ο άλλος», ενώ εμείς κάνουμε χειρότερα από αυτούς, επειδή κατακρίνουμε τους ανθρώπους, τότε ποιο το όφελος; Δεν ωφελούμε κανένα. Δεν βγαίνει κανένα κέρδος, όταν ασχολούμαστε με τους άλλους. Διότι ούτε εμείς ωφελούμαστε ούτε αυτοί, αλλά μάλλον βλαπτόμαστε. Έτσι όμως δεν μπορεί να προχωρήσει η Εκκλησία.

Όλα αυτά τα είπα με αφορμή το θέμα του κορονοϊού, για να μη ακούτε τα διάφορα σενάρια που λέγονται εδώ και εκεί, διότι δεν γνωρίζουμε τι θα γίνη. Όπως και να έχη το πράγμα, ο Αντίχριστος θα έλθει, αφού η Εκκλησία το έχει πει. Όμως πότε θα έλθει, δεν ξέρουμε. Εμείς ας είμαστε έτοιμοι. Εξ άλλου και ο Αντίχριστος να έλθει, τι μας πειράζει εμάς; Επάνω από όλα είναι ο Χριστός. Τι, δηλαδή, ο Αντίχριστος είναι επάνω από τον Χριστό; Αφού στο τέλος ο Χριστός θα νικήσει.

Δεν θα νικήσουν οι άνθρωποι ή τα σχέδια των ανθρώπων. Εάν εμείς πιστεύουμε στον Θεό, «ει ο Θεός μεθ’ ημών, ουδείς καθ’ ημών». Να μη συγχιζόμαστε και ταραζόμαστε και στενοχωριόμαστε. Μόνο να μετανοούμε. Να έχουμε σωστή μετάνοια και επιστροφή στον Θεό. Αυτό να κοιτάξουμε. Και αν δεν ταπεινωθούμε, δεν μπορεί να έλθη το έλεος του Θεού στην ζωή μας.

...

Εγώ βλέπω ότι πολλοί άνθρωποι ωφελήθηκαν. Κάνουν προσευχές, παρακαλούν τον Θεό, μελετούν, έρχονται σε συναίσθηση. Λέγουν: «Ο Θεός μας τιμωρεί, διότι και εμείς δεν αξιοποιήσαμε σωστά αυτά που είχαμε στην ζωή μας». Αυτοί που έχουν καλή διάθεση, θα ωφεληθούν. Και πιστεύω ότι μέσα από αυτό το κακό θα βγει κάτι καλό, τουλάχιστον γι’ αυτούς που έχουν καλή διάθεση. Μέσα από αυτή «την μπόρα την δαιμονική θα έλθει και η λιακάδα η θεϊκή».

Γι’ αυτό να μη ανησυχούμε, πατέρες. Εμείς έχουμε τον στόχο μας. Θα αγωνισθούμε σ’ αυτό που οφείλουμε να κάνουμε «καθ’ ημέραν», διότι το αύριο δεν είναι στα χέρια μας. Έχουμε την σημερινή ημέρα. Πώς θα δουλέψουμε σήμερα; Αυτό να κοιτάξουμε. Μη σκεπτόμαστε για αύριο και μεθαύριο.

Όταν θα έλθη η αυριανή ημέρα, πάλι θα είναι σημερινή και εκείνη η ημέρα. Εάν λοιπόν μάθουμε να δουλεύουμε σωστά κάθε ημέρα, όλη μας την ζωή θα δουλεύουμε σωστά. Ενώ, εάν αφήνουμε την ημέρα να περάσει μάταια και σκεπτόμαστε, τι θα γίνη μετά από πέντε και δέκα και είκοσι χρόνια, τότε δεν πρόκειται να κάνουμε τίποτε στην ζωή μας και θα φύγουμε από αυτόν τον κόσμο, χωρίς να έχουμε πάρει τίποτε μαζί μας…

Mετά την Αγιά Σοφιά παίρνει σειρά το Οικουμενικό Πατριαρχείο;

Τρίτη, 21 Ιουλίου 2020, 09:12

ΚΙΒΩΤΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Mετά την προσευχή της Παρασκευής το ερώτημα που θα απασχολεί τους Έλληνες  ορθόδοξους είναι που θα σταματήσει ο Ερντογάν και όχι εάν θα επανέλθει η Αγιά Σοφιά στο προηγούμενο καθεστώς. Όλα δείχνουν ότι ο Ερντογάν έχει ένα σχέδιο το οποίο το εφαρμόζει αργά αλλά σταθερά. Το μεγάλο ζήτημα είναι εάν στους σχεδιασμούς του υπάρχει και ο περιορισμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Πριν από λίγο καιρό εφημερίδες στην Τουρκία είχαν "αποδώσει" στον κ.Βαρθολομαίο φιλικές σχέσεις με τον Γκιουλέν. Αυτό υποβαθμίστηκε στην πορεία αλλά κάποιοι φανατικοί το συντηρούν.
Ο κ.Σταύρος Τζίμας, αρθρογράφος στην " Καθημερινή" αναφέρει σχετικά:"Ερχεται η σειρά του Οικουμενικού Πατριαρχείου μετά την Αγία Σοφία; ο Αρχιεπίσκοπος  Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος, στενός συνεργάτης του κ.κ. Βαρθολομαίου, εξέφρασε ανοιχτά τους φόβους του.
«Ελπίζω να μη σημάνει και επιδείνωση της στάσης της τουρκικής κυβερνήσεως έναντι του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των λοιπών χριστιανικών μειονοτήτων της Τουρκίας και μια αρνητική στροφή στον σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών», δήλωσε, σχολιάζοντας τη μετατροπή του συμβόλου της χριστιανοσύνης σε τζαμί.
Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, Τούρκος πολίτης ο ίδιος, ξέρει να διαβάζει και να αποκρυπτογραφεί τις μεθοδεύσεις του  Ερντογάν και των καθεστωτικών μηχανισμών του εις βάρος των χριστιανών που έχουν απομείνει στην Τουρκία, την οποία φιλοδοξεί να μετατρέψει σε θάλασσα του Ισλάμ. Σβήνει, κάνοντας τζαμί την Αγία Σοφία, τον έναν χριστιανικό φάρο, και το ίδιο, όπως επισημαίνει και ο κ. Ελπιδοφόρος, έχει (πιθανότατα) στο μυαλό του να κάνει και με το κέντρο της παγκόσμιας Ορθοδοξίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Είναι καιρός τώρα, που μαζί με τις προαναγγελίες για λειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τεμένους έχει ξεκινήσει και η στοχοποίηση του κ.κ. Βαρθολομαίου, μέσα από ελεγχόμενα από τον ισλαμιστή ηγέτη έντυπα. Ως συνωμότη από κοινού με τον Φετουλάχ Γκιουλέν για την ανατροπή του Ερντογάν στο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016 τον εμφάνιζε το, ελεγχόμενο από τον γαμπρό του Τούρκου προέδρου, περιοδικό Gerçek Hayat, πράκτορα της CIA (!) τον αποκαλούσε με αφορμή τα γεγονότα στην Αγία Σοφία η φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Γενί Σαφάκ».
Η επιχείρηση απαξίωσης του οικουμενικού ρόλου του κ. Βαρθολομαίου διά της ταύτισής του με τους Ελληνες εχθρούς και τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες στόχο έχει να καλλιεργήσει κλίμα και να προλειάνει το έδαφος για την απόλυτη υποβάθμιση ή και κατάργηση του Πατριαρχείου. Η μετατροπή του «ναού των ναών» σε ισλαμικό τέμενος επέφερε ισχυρό πλήγμα στην παγκόσμια χριστιανική κοινότητα, αποδυναμώνοντας το Φανάρι, που διαισθάνεται επερχόμενα δεινά και για το ίδιο. Η τραγωδία επ’ αυτού είναι ότι ο Ερντογάν θα έχει σύμμαχο την ορθόδοξη χριστιανική Ρωσία, που (θα) τρίβει τα χέρια της, μια και η ίδια χρόνια τώρα μεθοδεύει την αποδυνάμωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου ώστε να πάρει η Μόσχα τα πρωτεία της Ορθοδοξίας και να γίνει η «Τρίτη Ρώμη». Εξάλλου, ο ίδιος ο Πούτιν με αφορμή το ουκρανικό ζήτημα δεν δίστασε, σε μιαν ανοίκεια για ηγέτη επίθεση, να δηλώσει δημόσια ότι ο κ.κ. Βαρθολομαίος χρηματίζεται!".
Σε όλα αυτά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε οτι η Ρωσία είναι η χώρα η οποία εκτιμά οτι το Φανάρι λόγω μεγέθους δεν μπορεί  να ηγείται της Ορθοδξίας.Προς το παρόν δεν λένε οτι θα πρέπει να μεταφερθεί στη Μόσχα.Πολλοί  προτείνουν το 'Αγιο Όρος . Στην ουσία η Ρωσία θέλει την πλήρη απαξίωση του Πατριαρχείου ώστε να κερδίσει έδαφος αυτή και ειδικά αυτή τη συγκυρία όπου Πούτιν και Ερντογάν χέρι -χέρι σχεδιάζουν τις κινήσεις τους στην περιοχή

Πρώτη διαδικτυακή παρουσίαση του νέου τόμου (Ζ´) της Ιεράς Συνόδου για το 1821

Τρίτη, 21 Ιουλίου 2020, 22:01

Οι εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ» σας προσκαλούν να παρακολουθήσετε αύριο, Τετάρτη 22 Ιουλίου στις 9 το βράδυ, τη διαδικτυακή παρουσίαση του Τόμου των Πρακτικών του Ζ´ Διεθνούς Συνεδρίου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για την Επανάσταση του 1821.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σ’ αυτό το Συνέδριο πρώτος εισηγητής ήταν ο τ. Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος.
Στην παρουσίαση συμμετέχουν:
• ο Πολιτικός Επιστήμων Κωνσταντίνος Χολέβας,
• ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα Δρ. Δημήτριος Καραμπερόπουλος και
• η Δικηγόρος, υποψ. Διδάκτωρ Εκκλησιαστικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη Παλιούρα.

Στην ’Κιβωτό της Ορθοδοξίας" που κυκλοφορεί

Τετάρτη, 22 Ιουλίου 2020, 08:39

Στο τεύχος της "Κιβωτού της Ορθοδοξίας' που κυκλοφορεί την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όλες οι ειδήσεις που αφορούν την Αγιά Σοφιά.Τι κρύβεται πίσω από την απόφαση Ερντογάν.Οι αντιδράσεις, οι επόμενες κινήσεις , οι κίνδυνοι για την ενότητα της ορθοδοξίας.Οι αντιδράσεις της Ελλαδικής Εκκλησίας και τις πανεπιστημιακής κοινότητας. Οι εχθροί και οι φίλοι του Φαναρίου.
- Η εύρεση της εικόνας της Παναγίας στην Τήνο .Βήμα-βήμα πως φτάσαμε στην εύρεση  και την ανέγερση του ναού. Τα γνωστά και άγνωστα προσκυνήματα της Μυκόνου.
-Ενα μεγάλο αφιέρωμα για τα μοναστήρια του αγώνα .

Σε αυτό το φύλλο γράφουν:
-Μητροπολίτης Καισαριανής Δανιήλ
-π.Αντώνιος Χρήστου
-π.Γεώργιος Δορμπαράκης
-π.Νεκτάριος Κάνιας
-Μ.Γ Βαρβούνης
-Αλέξανδρος Κωστάρας
-Σταύρος Γουλούλης
Και μία συλλεκτική προσφορά:
Ένα διαφορετικό οδοιπορικό στο 'Αγιο Όρος σε δύο συλλεκτικούς τόμους

Κοινή δήλωση των Ελληνορθοδόξων Νοτίου Αμερικής

Οι υπογεγραμμένες ελληνικές κοινότητες και οργανώσεις που υπάγονται στη δικαιοδοσία της Ορθόδοξης Ιεράς Μητροπόλεως Μπουένος Άιρες και Εξαρχίας Νοτίου Αμερικής του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, υπό την ποιμαντική καθοδήγηση του τοπικού ιεράρχη μας, Σεβ. Μητροπολίτη Ιωσήφ, μαζί με τους άρχοντες οφφικιάλους της Α.Τ.Χ.Μ.Ε., και άπαντα τον ιερό κλήρο, με υψηλή αίσθηση θρησκευτικής-πνευματικής, πατριωτικής, πολιτιστικής συνείδησης και, πάνω απ᾽ όλα ως άνθρωποι καλής θέλησης, εκφράζουμε τη βαθύτατη μας ανησυχία και την αποδοκιμασία μας για τη μονομερή δράση της τουρκικής κυβέρνησης για την εκ νέου ισλαμοποίηση του ιερού ναού της Αγίας του Θεού Σοφίας. Πιστεύουμε ότι μια τέτοια δράση -η οποία έχει λάβει παγκόσμιες αντιδράσεις- αποτελεί πραγματικό πλήγμα στις σχέσεις μεταξύ θρησκειών και χωρών, και συνεπάγεται μια βαθιά πληγή για την Ορθόδοξη και την παγκόσμια χριστιανική κοινότητα. Δεν είναι απαραίτητο να παρουσιάσουμε εδώ τις ιστορικές λεπτομέρειες που μαρτυρούν την υπερθετική σημασία του μνημείου, πόσο μάλλον το λειτουργικό συμβολισμό που διεισδύει βαθιά στη συνείδηση όλων των Ορθόδοξων Χριστιανών ανά τον κόσμο. Η Αγία Σοφία ήταν για αιώνες -από την κατασκευή της μέχρι την πτώση της Κωνσταντινούπολης- το αδιαμφισβήτητο ορόσημο σύμβολο όλων των Χριστιανών. Και παραμένει ακόμα! Η ιστορία της «Ρωμιοσύνης» -της οποίας είμαστε διάδοχοι στη Νότια Αμερική- μπορεί να συνοψιστεί σε αυτό το μαρτυρικό και καταλυτικό μνημείο της ιστορίας των χριστιανών, από τις πιο εξαίσιες τους δυνατότητες και αρετές, μέχρι τις πιο υποτιμημένες αδυναμίες τους. Αιώνες ιστορίας είναι ενσωματωμένοι σε αυτό το κτίσμα, που ακόμα υπεροχικά μαρτυρεί ότι η Σοφία του Θεού, ο Υιός και Λόγος του Θεού -ο Κύριος της ιστορίας- είναι και ο Κύριος της Δόξης που διέπει την τελειωτική κατεύθυνση όλων των ανθρώπων για τη σωτηρία τους, παρά τις αμαρτίες και αδυναμίες τους. Η Μεγάλη Εκκλησία μεταποιούμενη σε μουσείο υπονοούσε ένα είδος θρησκευτικής «ουδετερότητας» που εξασφάλιζε την αγαθή συνύπαρξη μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων στο νέο πολιτικό σχέδιο μιας ανανεωτικής πορείας. Αναφερόμενοι σε πρόσφατα λόγια του Πατριάρχη μας «η Αγία Σοφία ως μουσείο αποτελεί τόπο και σύμβολο συναντήσεως, αλληλεγγύης και αλληλοκατανοήσεως Χριστιανισμού και Ισλάμ. Η τυχόν μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος θα στρέψει εκατομμύρια χριστιανών σε όλο τον κόσμο εναντίον του Ισλάμ. Το ζητούμενο, όμως, είναι η ενότητα». Η αντιστροφή αυτής της «ουδετερότητας» συνεπάγεται ανακατεύθυνση στη συνύπαρξη μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων, όχι μόνο κατά την τουρκική επικράτεια, αλλά και εκτός των συνόρων της. Είμαστε πεπεισμένοι ότι η χειρονομία είναι σοβαρά αρνητική, και ο «καιρός» κατά τον οποίο έχει ληφθεί η εν λόγω απόφαση μόνο ως συγκρουσιακό σημείο ορίζεται. 2 Στεκόμαστε στο πλευρό του πνευματικού μας Πατέρα, της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, του «θερμοπύλας μαρτυρικῶς φυλάξαντος», της Ελλάδος, όλων των Ορθοδόξων χριστιανών, και, από αυτά τα ακριτικά γεωγραφικά πλάτη, υπερασπιζόμαστε διαρκώς και διακηρύσσουμε την πίστη, τις παραδόσεις και όλα όσα μας παρέδωσαν με σοφία και γενναιοδωρία οι πρόγονοί μας ως θησαυρό για όλους τους ανθρώπους καλής θέλησης, ανεκτικότητος και δημιουργικής αποδοχής, για όλους τους ανθρώπους που μετέχουν στον πανανθρώπινο Ελληνικό πολιτισμό. Εμείς, ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί -ιδίως ως Έλληνες, αλλά και φιλέλληνες- από το νότιο άκρο του κόσμου υψώνουμε τις φωνές μας και καταδικάζουμε αυτήν τη νέα επίθεση εναντίον του πολιτισμένου κόσμου μιας οικουμενικής συμφιλίωσης, γιατί η Αγία Σοφία δεν είναι μόνο η Κληρονομιά των Ελλήνων, της Ορθοδοξίας, του Χριστιανισμού, αλλά πάντων των ανθρώπων καλής θέλησης του κόσμου. Παρασκευή 24η Ιουλίου 2020 1. Καθ. Σοφία Αντωνόγλου Διευθύντρια Εκπαιδευτικού Ινστιτούτου «Αθηναγόρας Α´» Μπουένος Άίρες. Αργεντινή 2. Αικατερίνη Βαζέου Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Spirito Santo Vitoria. Βραζιλία 3. Παναγιώτα Βασιλοπούλου Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Σάντος Βραζιλία 4. Κωνσταντίνος Βεργίρης, άρχων της Α.Τ.Χ.Μ.Ε. Πρόεδρος του αλληλοβοηθητικού Συλλόγου «Άγιος Δημήτριος» Μπουένος Άιρες. Αργεντινή 5. Αλεξάνδρα Βερρικάνου Πλιακώνη Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Ingeniero White Aργεντινή 6. Παύλος Βουρλιώτης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Παραγουάης Παραγουάη 7. Ελένη Βουρνά Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Magallanes Χιλή 8. Δανιήλ Γιαννάτος Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Valparaíso Χιλή 3 9. Naim Ganum Πρόεδρος Ορθοδόξου Συλλόγου Tucumán Aργεντινή 10. Andrea Jancinas Vásquez Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος de la Serena Χιλή 11. Μαρία Ελένη Γρηγοριάδου Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος La Rioja Aργεντινή 12. Ελοϋ Δεμηρτζής Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Παρανά Aργεντινή 13. Μαρία Θηρεσία Μαρινάκη Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Σαντιάγκο Χιλή 14. Κωνσταντίνος Μάστωρης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος «Ο Σωκράτης» Banfield-Remedios de Escalada Aργεντινή 15. Κωνσταντίνος Καβατάς Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότηος Comodoro Rivadavia Aργεντινή 16. Γρασιέλα Κακολύρη Προέδρος Ελληνικής Κοινότητος Μενδόζα Aργεντινή 17. Αναουά Κάρμου Vilhena Πρόεδρος Ελληνορθοδόξου Συλλόγου «Ακρόπολις» Rio de Janeiro. Βραζιλία. 18. Διονύσιος Κλαυδιανός Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Βραζίλιας Βραζίλια. Βραζιλία 19. Κυριάκος Κοτσίας Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Αγίας Αικατερίνης Florianopolis. Βραζιλίας. 20. Διονύσιος Κοσμάτος Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Salta Αργεντινή 21. Αθανασία Κυριάκου Μαυρουδή Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Minas Gerais Belo Horizonte. Βραζιλία 4 22. Σταύρος Κυριόπουλος Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητος του Αγίου Παύλου και της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Βραζιλίας Βραζιλία 23. Αφροδίτη Κορωνίου Πρόεδρος Ιδρύματος Αγίου Νεκταρίου για αυτιστικά παιδιά Σαντιάγκο. Χιλή 24. Οσκάρ Μελετίου Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος «Ο Γέρος του Μοριά» Μπουένος Άιρες. Αργεντινή 25. Καμίλα Ορφανού Υπεύθυνη Ελληνικού Συλλόγου Βολιβίας Βολιβία 26. Καθ. María Laura Παπαγιάννης Διευθύντρια Εκπαιδευτικού Ενσωματωμένου Ινστιτούτου της Ελληνικής Κοινότητος Μπουένος Άιρες Αργεντινή 27. Ματθαίος Κωνσταντίνος Πέννας Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Goiás Goiania. Βραζιλία 28. Νικόλαος Πετρόπουλος Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αργεντινής Αργεντινή 29. Κάρολος Πηλαφτσίδης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Mar del Plata Αργεντινή 30. Εσθήρ Πρωμαδάκη Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Jujuy Αργεντινή 31. Σόνια Ραπτοπούλου Γενική Γραμματέας Ελληνικού Συλλόγου Λίμα Περού 32. Χρήστος Σάλας Παπασιδέρης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Αντοφαγάστα Χιλή 33. Μάριος Σιδέρης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Porto Alegre Βραζιλία 34. Χαβιέρ Σιδερίδης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Κόρδοβας Αργεντινή 5 35. Στεφανία Σκανδαλιάρη Πρόεδρος Φιλόπτωχου Αδελφότητος Κόρδοβας Αργεντινή 36. Θεοδώρα Σκούφαλος Πρόεδρος Φιλόπτωχου Αδελφότητος Μπουένος Άιρες Αργεντινή 37. Αναστάσιος Σταμβολάκης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Berisso Αργεντινή 38. Αλέξανδρος Στρατιώτης Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητος Μπουένος Άιρες Αργεντινή 39. Χριστίνα Τσαρδίκου Πρόεδρος του Ελληνικού Πολιτιστικού Συλλόγου «Νόστος» Μπουένος Άιρες. Αργεντινή 40. Αθανασία Φραντσέζου Κοτσία Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Παρανά Curitiba. Βραζιλίας 41. Παναγιώτης Χατζηράλλης Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Μοντεβιδέο Ουρουγουάη 42. Γεώργιος Χρήστου Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Ροζάριο Αργεντινή 43. Andrea de la Vega Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Arica Χιλή Οι Άρχοντες κ.κ. Αλέξανδρος Ζύμνης και Οδυσσέας Γεώργαλος εκ μέρος του τάγματος του Αγ. Βαρθολομαίου Άρχων Ἰορδάνης Παλαντζόγλου εκ μέρος της Ελληνορθόδοξης Ένωσης Λατινικής Αμερικής Άρχων Γεώργιος Πρώϊος εκ μέρος του Μητροπολιτικού Συμβουλίου Ὁ Μπουένος Ἄϊρες Ἰωσήφ Ὑπέρτιμος καὶ Ἔξαρχος Νοτίου Ἀμερικῆς

Το αρχαίο μυστικό της Αγίας Σοφίας

Τετάρτη, 22 Ιουλίου 2020, 08:12

Η Αγία Σοφία «επιβάλλει» αντήχηση που διαρκεί 11-12 δευτερόλεπτα, ενώ η δομή του χώρου διαμορφώνει περαιτέρω τον ήχο. Συγκριτικά, η αντήχηση σε σύγχρονες μουσικές αίθουσες διαρκεί 2-4 δευτερόλεπτα. Φωτογραφίες: Courtesy of Image Collections and Fieldwork Archives, DumbartonOaks, Trustees for Harvard University, Washington, D.C.
Το έργο «Lost Voices of Hagia Sofia» από τη χορωδία Capella Romana, ένα φωνητικό μουσικό σύνολο ειδικευμένο στην απόδοση θρησκευτικών ύμνων υπό τη διεύθυνση του Αλεξάντερ Λίνγκας, είναι μια μορφή Αγίας Κοινωνίας και μηχανής του χρόνου ταυτόχρονα. Η πρόσβαση στο έργο, στους ύμνους της Αγίας Σοφίας όπως ακούγονται σαν να βρίσκεται ο ακροατής μέσα στην Αγία Σοφία, μπορεί να γίνει και μέσω του YouTube. Πρόκειται για ένα επίτευγμα της σύζευξης της θρησκείας και της τέχνης με την τεχνολογία.


Η Αγία Σοφία έχει πάψει να λειτουργεί ως χριστιανικός ναός από το 1453, αλλά μια πρωτοποριακή μελέτη του πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια των ΗΠΑ οδήγησε στην ανακάλυψη και στη χαρτογράφηση του ακουστικού αποτυπώματος του ναού, που σφραγίζει και διαμορφώνει το ηχόχρωμα των ύμνων. Η καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών του Στάνφορντ, Μπισέρα Πέντσεβα, πρωτοστάτησε στην έρευνα αυτή επιστρατεύοντας τον καθηγητή Υπολογιστικών Ερευνών στη Μουσική και στην Ακουστική του ίδιου πανεπιστημίου, Τζόναθαν Άμπελ. Η προσπάθεια οδήγησε σε ένα «θεόπνευστο software» που επιτρέπει στην Capella Romana να ερμηνεύει τους ύμνους σε οποιοδήποτε θέατρο του κόσμου, αλλά ο ήχος που φτάνει στους παρευρισκομένους από τα μεγάφωνα να είναι ίδιος με εκείνον που θα άκουγαν αν βρίσκονταν μέσα στην Αγία Σοφία.

Ζωντανεύοντας το Βυζάντιο
Αν οι Οθωμανοί «έκλεψαν» τον ναό από τη βυζαντινή παράδοση, η Πέντσεβα και οι συνεργάτες της κατά κάποιον τρόπο τον ανέκτησαν και τον «άνοιξαν» ξανά στη βυζαντινή λειτουργία, ζωντάνεψαν το Βυζάντιο σχεδόν έξι αιώνες μετά. Ίσως ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το ότι το εκκλησίασμα γίνεται πλέον διαδικτυακό και διεθνές. Μπορείτε να εισέλθετε στην Αγία Σοφία μέσα από τον υπολογιστή σας, όπου κι αν βρίσκεστε, και να σκεφτείτε ότι συμμετέχετε σε μια λειτουργία της. Ίσως αυτή η εμπειρία, που είχε χαθεί για αιώνες και αναβίωσε μέσω της νέας τεχνολογίας και της τολμηρής σκέψης της χριστιανής ορθόδοξης Αμερικανίδας ακαδημαϊκού βουλγαρικής καταγωγής, να μπορεί να δράσει ως αντίδοτο στο «σοκ» της δεύτερης μετατροπής του ναού σε ισλαμικό τέμενος. Σίγουρα είναι μια επιλογή απροσδόκητα ταιριαστή με την εποχή των lockdown και της κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Πάντως η διεκδίκηση του ναού από τους πιστούς μιας άλλης, ανταγωνιστικής θρησκείας ίσως είναι ενδεικτική όχι μόνο της «πολιτικότητας» που ανέκαθεν είχε η Αγία Σοφία ως σύμβολο μιας αυτοκρατορίας που καταλύθηκε, αλλά και της μεταφυσικής έλξης που η Αγία Σοφία ασκεί στους ανθρώπους, ανεξαρτήτως θρησκείας. Το βαθύτερο μυστικό της Αγίας Σοφίας βρίσκεται στη σύλληψη και στην κατασκευή της, η οποία έγινε από νεοπλατωνιστές αρχιτέκτονες στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, όταν βρισκόταν σε εξέλιξη η βίαιη μετάβαση από τον πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων θεών στην εποχή του Χριστού. Ήταν μια δύσκολη εποχή, γιατί η αρχαία θρησκεία ήταν ταυτισμένη με τις επιστήμες και η απαλλαγή από αυτή θα ισοδυναμούσε αναπόφευκτα με το κλείσιμο των σχολών και τη σταδιακή έλευση του Μεσαίωνα. Η νέα θρησκεία δεν ήταν συμβατή με τη συνέχιση της λειτουργίας των φιλοσοφικών σχολών, που ήταν τα πανεπιστήμια της εποχής και κάλυπταν το σύνολο της γνώσης που σήμερα διαχωρίζουμε σε θεωρητικές και θετικές σπουδές. Η παλιά θρησκεία κατέρρεε, γιατί είχαν συνδεθεί με αυτήν οι ελίτ κάθε πόλης που είχαν οδηγήσει στο κοινωνικό και οικονομικό περιθώριο μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Όλοι αυτοί μέσα από τη νέα θρησκεία εξέφραζαν το αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη. Υπήρχαν όμως και εκείνοι που στέκονταν στο μεταίχμιο και, ενώ ευνοούσαν την εκδήλωση του ορμητικού λαϊκού κινήματος με σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά, που ήταν τότε ο χριστιανισμός, φρόντιζαν να διασώσουν τη γνώση. Η Αγία Σοφία ως αρχιτεκτονικό δημιούργημα εκφράζει αυτό το πνεύμα, γίνεται μια Κιβωτός που μεταφέρει τη γνώση των θεών στην εποχή του Χριστού, καθώς ενσωματώνει στην κατασκευή της τα συμπεράσματα από τις μελέτες σπουδαίων επιστημόνων των Σχολών της Αλεξάνδρειας και των Αθηνών για τη μηχανική, την ακουστική, τη σχέση της ύλης με το πνεύμα και τη φύση του θείου.


Οι ψαλμοί, μέσα σε ένα περιβάλλον τόσο παρατεταμένης αντήχησης, υπερβαίνουν την απλή πληροφορία και γίνονται προσωδία. Ο λόγος αποκαλύπτει τον εσωτερικό ρυθμό του, ο οποίος, σε παραλληλία με τη μουσική, προσανατολίζει τη συνείδηση στο άχρονο και στο άπειρο.

Το λυκόφως του ελληνικού πνεύματος
Η Ακαδημία του Πλάτωνα στην Αθήνα είχε κλείσει το 529 μ.Χ., μόλις τρία χρόνια πριν από την έναρξη της κατασκευής της Αγίας Σοφίας, γεγονός που συγκέντρωσε στην Αλεξάνδρεια την επιστημονική ελίτ της εποχής. Η Αγία Σοφία θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως το κύκνειο άσμα ή το λυκόφως του ελληνικού πνεύματος, όπως εκδηλωνόταν από τον πνευματικό «φάρο» της πόλης που είχε ιδρύσει ο Αλέξανδρος μόλις πριν από επτά αιώνες. Η κεντρική ιδέα των αρχιτεκτόνων της Αγίας Σοφίας, του Ισιδώρου από τη Μίλητο και του Ανθεμίου από τις Τράλλεις, ήταν ότι ο άνθρωπος μπορεί να προσεγγίσει το θείο μέσα από την επιστήμη. Οι δύο επιστήμονες ήταν μαθητές του Αμμώνιου Ερμείου, που κατείχε την έδρα της Φιλοσοφίας στην Αλεξάνδρεια και ήταν μαθητής του Πρόκλου. Η συσσωρευμένη γνώση για τη γεωμετρία, τα ανώτερα μαθηματικά και τη συμπεριφορά των στερεών μέσα στα στερεά υπάρχει αναλλοίωτη στη δομή της Αγίας Σοφίας και «ευθύνεται» για τη θρησκευτική εμπειρία που προσφέρει ο ναός.
Για παράδειγμα, οι ψαλμοί ανεβαίνουν προς τον τρούλο και επιστρέφουν στον κεντρικό χώρο (τον «Καλλιχώρο»), ενθυλακώνοντας τους πιστούς σε μια μυσταγωγία. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι απλοί πιστοί δεν συγκεντρώνονταν μέσα στους αρχαίους ναούς, όπως συγκεντρώνονται σήμερα οι πιστοί των νεότερων θρησκειών, του χριστιανισμού και του ισλαμισμού. Οι αρχαίες θρησκευτικές τελετές πραγματοποιούνταν σε υπαίθριο χώρο, προφανώς για να τονιστεί η σχέση με τη φύση, τον ήλιο και τον ουράνιο θόλο που αντιπροσώπευαν το θείο. Με την πάροδο των αιώνων, όμως, οι αρχαίοι ναοί έγιναν σύμβολα ενός θρησκευτικού κατεστημένου που έλεγχε τις πόλεις, συγκέντρωνε τον πλούτο και καταπίεζε τους πολλούς. Η νέα θρησκεία ήθελε να μεταδώσει μήνυμα κατάλυσης των αποκλεισμών, ανοίγοντας σε όλους τις πόρτες των νέων οίκων του Θεού, οι οποίοι χτίζονταν στις θέσεις των αρχαίων ναών. Για να διευρύνει την απήχησή της, η νέα θρησκεία πρόσφερε σε όλους πρόσβαση στον προνομιακό χώρο. Όμως, η επαφή με τον ουρανό ως νοητική διαδικασία διαλεκτικής με την ανώτερη δύναμη χάθηκε και έπρεπε να αντικατασταθεί.

Παράλληλα με την ουράνια ακουστική, η Αγία Σοφία είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να επιτρέπει αντανακλάσεις του φωτός που μετατρέπουν τη στερεότητα του χώρου σε ρευστότητα.

Θεός και άνθρωπος σε αρμονία
Το νέο ζητούμενο, το «αίνιγμα» που έθετε η νέα θρησκεία και το οποίο οι Έλληνες αρχιτέκτονες πριν από 15 αιώνες προσπάθησαν να επιλύσουν ήταν πώς μέσα σε έναν κλειστό χώρο (και όχι πλέον κάτω από τον ουράνιο θόλο) μπορεί ο άνθρωπος να συλλάβει με τις πεπερασμένες αισθήσεις του κάτι από το άφατο του θείου. Η απάντηση που έδωσαν είναι ότι αυτό μπορεί να γίνει μέσα από την αρμονική ενεργοποίηση των πυθαγόρειων άφατων συμβόλων, δηλαδή των αριθμών, των μαθηματικών, που πλήρως προσδιορίζουν κάθε υλική κατασκευή, αλλά και κάθε εκδήλωση στο υλικό πεδίο. Σκέφτηκαν ότι θεωρητικά θα μπορούσε να εντοπιστεί εκείνη η αρμονική σύνθεση που να οδηγεί στη δημιουργία ενός υλικού χώρου με την ιδιότητα να δρα ως «ενδιάμεσος χώρος» ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο. Η Αγία Σοφία είναι ακριβώς αυτή η αρμονική σύνθεση στην οποία κατέληξαν.
Είναι η συγκεκριμένη απάντηση που οι επιστήμονες έδωσαν στο πιο προκλητικό, αφηρημένο, μεταφυσικό ερώτημα. Οι μαθηματικές εξισώσεις που αποδίδουν τις μη αισθητές διαστάσεις της πραγματικότητας είναι «χτισμένες» μέσα στην τοιχοποιία της Αγίας Σοφίας. Η Αγία Σοφία είναι ίσως ο τελειότερος μηχανισμός επαφής με το θείο μετά τον Παρθενώνα, που ασφαλώς είχε μια εντελώς διαφορετική σύλληψη, συμβολισμό και λειτουργία. Όλα αυτά ίσως μας βοηθούν να κάνουμε και τη σκέψη ότι είναι μάλλον ευεξήγητη η διεκδίκηση του ναού από όσους επίσης θα ήθελαν να προσεγγίσουν το θείο με κάποιους άλλους ύμνους. Αλλά και ότι ο ναός είναι μεγαλύτερος από τις εποχές και τους ανθρώπους που έρχονται και φεύγουν, μεγαλύτερος ίσως και από τις ίδιες τις θρησκείες – με την έννοια ότι τα άφατα σύμβολα που τον ορίζουν μπορεί είναι μια «θρησκεία» πάνω από τις θρησκείες.
Το βιβλίο της Μπισέρα Πέντσεβα «Hagia Sofia: Sound, Space and Spirit in Byzantium (Pennsylvania State University Press, 2017) κέρδισε το 2018 το βραβείο για την καλύτερη μονογραφία στις ιστορικές σπουδές της American Academy of Religion. Σε συνέντευξή της στην «Καθημερινή» (5.4.2020) η ακαδημαϊκός είπε: «Στον μεσαιωνικό κόσμο δεν υπήρχε η έννοια του “πραγματικού” (real). Υπήρχε η έννοια της “Αλήθειας” (Truth). Ο χώρος της Αγίας Σοφίας είναι έτσι σχεδιασμένος ώστε να παράγει διαρκώς Αλήθεια, δηλαδή Σοφία. Και η Σοφία ταυτίζεται με το θείο. Η Αλήθεια έρχεται πιο κοντά στις αισθήσεις μας, στον υλικό κόσμο μας, μέσα από το φως και τον ήχο. Σκεφτείτε τη “Μεγαλοφωνία”, τον λαμπερό, ευρύ ήχο που παράγεται μέσα από την ανθρώπινη συμμετοχή στην τελετή, των ψαλτών, αλλά και του χριστεπώνυμου πληρώματος που συμμετέχει στις επαναλήψεις των ψαλμών. Αυτό είναι το φαινόμενο που αποκαλούμε “μυσταγωγία”». Η Αγία Σοφία παράγει και προσφέρει μια άχρονη αλήθεια σε όλη την ανθρωπότητα, η οποία είναι διαφορετική από εκείνη που αναπαράγουν οι πολιτικοί ηγέτες και τα δελτία ειδήσεων. Ας προσπαθήσουμε να την ακούσουμε. ■

Πηγή: Π.Παπαδόπουλος,Καθημερινή

Ρώσοι δημοσιολογούντες λένε ότι ο Θεός τιμώρησε τον Βαρθολομαίο για το Ουκρανικό!

Τετάρτη, 22 Ιουλίου 2020, 12:58

H Ρωσική Εκκλησία σύμφωνα με τον πρόεδρο ς του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων (ΤΕΕΣ) του Πατριαρχείου Μόσχας Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας  έχει ταχθεί κατά της απόφασης της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά σε τέμενος.Πέραν της καταδίκης της ενέργειας του Ερντογάν  ο Ιλαρίων  εμμέσως επαναφέρει το ζήτημα της αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας κάνοντας περίεργους παραλληλισμούς  τους οποίους αποδίδει μεν σε τρίτους αλλά τους προβάλλει ως κάποια γεγονότα τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν τις εξελίξεις. Την ίδια στιγμή αναφέρθηκε και στην «αδυναμία» του Πατριαρχείου να κάνει παρέμβαση ώστε να αποτραπεί η κατάργηση του προηγούμενου καθεστώτος.
Εκπληξη  προκάλεσε η ερώτηση δημοσιογράφου  ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ είπε ότι   υπάρχει η γνώμη ότι μέσω αυτού του γεγονότος ο Θεός τιμώρησε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο για το ουκρανικό σχίσμα, ενώ ο αναπληρωτής Πρόεδρος του Συνοδικού Τμήματος Ενημέρωσης Αλέξανδρος Σιπκόφ θεωρεί ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης μονομερώς φέρει την ευθύνη για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε μουσουλμανικό τέμενος. Είναι αυτή η επίσημη θέση όλης της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας ή μήπως έχετε διαφορετική γνώμη;
Ο κ.Ιλαρίων όπως ήταν φυσικό απάντησε αρνητικά αλλά  αφήνοντας  και αυτός αιχμές κατά του Φαναρίου:Δεν μπορώ να συμφωνήσω με αυτά. Η επίσημη θέση της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας έχει επανειλημμένως διατυπωθεί τον τελευταίο καιρό και μέσω της δηλώσεως του Αγιωτάτου Πατριάρχη και μέσω της δηλώσεως της Ιεράς Συνόδου και μέσω των δικών μου κατ᾽ επανάληψη παρεμβάσεων.Εξουσιοδοτημένο όργανο εν γένει για να διατυπώνει τη θέση της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας επί εξωτερικών εκκλησιαστικών θεμάτων είναι το Τμήμα Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας.
Βεβαίως, δεν μπορούμε να ενοχοποιήσουμε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο για το ότι δεν κατόρθωσε να αποτρέψει τις τουρκικές Αρχές από την απόφαση αυτή, διότι γνωρίζουμε ότι σε πολλές άλλες περιπτώσεις οι τουρκικές Αρχές δεν δίνουν καμία σημασία στη θέση και τη γνώμη του.
Είναι όμως γεγονός ότι η Ορθοδοξία αντιμετώπισε αποδυναμωμένη αυτό το θλιβερό συμβάν.
Δυστυχώς, εκείνος ο διχασμός, ο οποίος επήλθε εξαιτίας της αναγνωρίσεως των Ουκρανών σχισματικών από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, δεν απέβη προς όφελος της Ορθοδόξου Εκκλησίας και αυτό καθίσταται πλέον πασιφανές.
Όμως και δημοσιογράφοι και ιστορικοί προχωρούν σε παραλληλισμούς, ενθυμούμενοι το 1453, όταν λίγα χρόνια νωρίτερα ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως υπέγραψε την ουνία με τη Ρώμη.
Στις άλλες Εκκλησίες δεν αναγνωρίσθηκε αυτή η ουνία, ούτε και η Ρωσική Εκκλησία δεν αναγνώρισε την ουνία. Στη συνέχεια αλώθηκε η Πόλη και η Αγία Σοφία μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος.
Τώρα ορισμένοι επικριτές και δημοσιολόγοι παραλληλίζουν με εκείνα τα γεγονότα, λέγοντας ότι την περασμένη χρονιά νομιμοποιήθηκε το ουκρανικό σχίσμα, ενώ εφέτος η Αγία Σοφία μετατράπηκε σε τζαμί, συνδυάζοντας εκείνη την ιστορία με τη σημερινή.
Ωστόσο θα επαναλάβω, ότι τέτοιες δηλώσεις δεν συμβαδίζουν με τις θέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας.
Γνωρίζετε άλλωστε ότι με την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως υπό την πίεση των Τούρκων, όταν ο ναός για πρώτη φορά μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος, καταστράφηκε όλος σχεδόν ο ψηφιδωτός διάκοσμος της Αγίας Σοφίας.
Τον ξεκόλλησαν διαλύοντάς τον με σφυριά ενώ εκεί, όπου καλύφθηκε με σοβά, ίσως δεν επαρκούσε ο χρόνος, ίσως για κάποιους άλλους λόγους, διασώθηκε σίγουρα όχι επειδή υπήρχε σκοπός να σωθεί. Καλύφθηκε με μπογιά με στόχο να μην δει ποτέ και κανείς αυτά τα ψηφιδωτά.
Ωστόσο, ως εκ θαύματος διασώθηκαν και εκεί πράγματι υπάρχουν από καλλιτεχνικής απόψεως ανεκτίμητης αξίας ψηφιδωτά, ενώ για όλους τους χριστιανούς είναι ταυτόχρονα και μέγιστο ιερό προσκύνημα.
Για εμάς τους ορθοδόξους χριστιανούς, ο ναός της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως είναι το ίδιο, όπως και ο ναός του Αγίου Πέτρου Ρώμης για τους καθολικούς, γι᾽ αυτό με μεγάλη θλίψη αντιμετωπίζουμε τόσο την ίδια την απόφαση, η οποία ελήφθη, όσο και το γεγονός ότι δεν υπάρχει σχεδόν κανείς στον πολιτικό κόσμο, εκτός από τον Πρόεδρο Πούτιν, ο οποίος να αντέδρασε σε αυτό το γεγονός.
Ωστόσο, ελπίζουμε ότι οι υποσχέσεις, τις οποίες έδωσε ο Ερντογάν στον Πούτιν, θα τηρηθούν και τα ψηφιδωτά θα διαφυλαχθούν.
Όσο για το εάν θα επισκιάζονται ή θα καλύπτονται με κουρτίνες κατά την ώρα των μουσουλμανικών ακολουθιών, ελπίζω ότι οι νέοι ιδιοκτήτες αυτού του ναού μόνοι τους θα το διευθετήσουν.
Για εμάς το πλέον σημαντικό είναι να διατηρηθεί αυτή η χριστιανική κληρονομιά, να διατηρηθεί η πρόσβαση σ᾽ αυτήν, ώστε παρά την μετατροπή – δεν είναι πλέον η πρώτη φορά – αυτού του ναού σε μουσουλμανικό τέμενος, οι χριστιανοί να έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε αυτόν τον ναό και τα προσκυνήματά του, που διέσωσαν.

Πιο δύσκολη η επόμενη μέρα της μεγάλης βαρβαρότητας

Σάββατο, 25 Ιουλίου 2020, 10:22

H Toυρκία προκάλεσε με τον πιο βάρβαρο τρόπο  τον πολιτισμένο κόσμο , αυτό όμως δεν αλλάζει την ήδη διαμορφωμένη κατάσταση.Η Αγιά Σοφιά από μουσείο έγινε τζαμί με τον Ερντογάν να διεκδικεί θέση δίπλα στον Μωάμεθ τνο Πορθητή.Η πικρή αλήθεια είναι οτι από δω και πέρα ο,τι και να γίνει η κατάσταση δεν θα αλλάξει.Ο Τούρκος πρόεδρος έδειξε πως δεν τον απασχολούν οι διεθνείς παρεμβάσεις και πως όσες πιέσεις και αν  του ασκηθούν δεν πρόκειται να υποχωρήσει.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η Αγιά Σοφιά ήταν ένα μεμομωμένο σχέδιο ή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στατηγική απαξίωσης των χώρων λατρείας των Ορθοδόξων με στόχο το ίδιο το Πατριαρχείο.Το Φανάρι παρεμένει στο επίκεντρο των επικρίσεων των φανατικών , μάλιστα στο παρελθόν έχει χαρακτητιστεί ως Γκιουλενιστής, προκαλώντας την οργή και την έκπλξη του κ. Βαρθολομαίου. Η αποδυνάμωση του Πατριαρχείου και η ενίσχυσης της Ρωσικης Εκκλησίας στην Τουρκία είναι ένα θέμα που πρέπει στο εξής να απασχολεί την κοινή γνώμη και το σύνολο των ορθοδόξων .Ο χρόνος θα δείξει πολλά αλλά είναι δεδομένο οτι ο χρόνος δεν είναι υπέρ των χριστιανών στην Τουρκία.
Το προκλητικό και κακόγουστο προσβλητικό σόου που έστησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για να εγκαινιάσει τη λειτουργία της Αγίας Σοφιάς σε τζαμί ανήμερα της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάνης προκάλεσε την παγκόσμια κατακραυγή.
Πολλοί θεωρούν ότι η Τουρκία απομακρύνεται από τη Δύση και ακολουθεί το δρόμο αυταρχικών ισλαμικών καθεστώτων. Στην Αγία Σοφία χθες το μεσημέρι, ακούστηκαν αποσπάσματα από το κοράνι για πρώτη φορά μετά από 86 χρόνια και ο δυτικός κόσμος το αποδοκίμασε με κάθε τρόπο και μέσο.
«Η μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί τερμάτισε την αναμονή του έθνους μας. Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες, 350.000 άτομα βρέθηκαν σήμερα στην Αγιά Σοφιά», είπε ο Τούρκος πρόεδρος σε δηλώσεις του έξω από το ιστορικό μνημείο, λίγο μετά την προσευχή, αποσπάσματα της οποίας διάβασε και ο ίδιος.
Οι εικόνες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και εντός Ελλάδος. «Δεν αισθάνθηκα τίποτα λιγότερο από ό,τι όλοι οι Έλληνες», είπε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε πηγαδάκι που είχε στη δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.



Υπενθυμίζεται ότι η Αγιά Σοφιά λειτουργούσε επί 86 χρόνια ως μουσείο. Στις 10 Ιουλίου, ωστόσο, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της Τουρκίας, αποδέχθηκε αίτηση διαφόρων οργανώσεων και ακύρωσε κυβερνητική απόφαση του 1934 που απέδιδε στην Αγία Σοφία το καθεστώς μουσείου. Μόλις η απόφαση αυτή δημοσιοποιήθηκε, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.
Κατακραυγή για τη «φιέστα» Ερντογάν στην Αγία Σοφία
«Αντί θριάμβου, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας γίνεται σύμβολο της αδυναμίας του Ερντογάν. Θυμίζει την αποτυχημένη του προσπάθεια να εκβιάσει την περασμένη άνοιξη την ΕΕ με ένα τεχνητό προσφυγικό κύμα», γράφει η «Berliner Zeitung». «Ο Ερντογάν, που παλαιότερα θεωρούνταν πραγματιστής, συμπεριφέρεται πλέον σαν στριμωγμένη τίγρη: είναι απρόβλεπτος και επικίνδυνος. Η ΕΕ πρέπει να προσαρμοστεί. Θα πρέπει να του δείξει τα όριά του. Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας είναι μια προειδοποίηση, την οποία η Ευρώπη πρέπει να ακούσει», προσθέτει χαρακτηριστικά η εφημερίδα.

«Ο Ερντογάν χάνει συνεχώς υποστήριξη λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης, δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τη νίκη του στις εκλογές. Με τα ταχυδακτυλουργικά του σε ένα από τα πιο διάσημα κτίσματα στον κόσμο αποσπά την προσοχή των Τούρκων, προβάλλει την εικόνα της χώρας του ως μιας νέας ισλαμικής υπερδύναμης και ταυτόχρονα τους δημιουργεί αίσθημα ανάτασης σε σχέση με την ισλαμική ταυτότητα», σημειώνει ο συντάκτης της εφημερίδας «Süddeutsche Zeitung», Tomas Avenarius, σημειώνοντας: «Σε τελική ανάλυση, το εκλογικό σώμα δεν επιλέγει την κυβέρνηση που βαυκαλίζεται για το εθνικό ανάστημα, αλλά εκείνη που γεμίζει το πιάτο».
Για «εκνευριστική παράσταση» κάνει λόγο το περιοδικό «Der Spiegel», υποστηρίζοντας ότι o Τούρκος πρόεδρος τιμά τη φήμη του ως «έμπειρου λαϊκιστή», ο οποίος με κάθε είδους «μαγικά» επιχειρεί να αντιμετωπίσει την πτώση της δημοφιλίας του. «Για πολλούς άλλους Τούρκους όμως, ειδικώς της κοσμικής Τουρκίας, το σόου του Ερντογάν μάλλον δεν λέει τίποτα. Αυτοί διερωτώνται περισσότερο γιατί δεν αξιοποιεί τον χρόνο του για να ασχοληθεί με την κρίση του κορωνοϊού ή την παραπαίουσα τουρκική οικονομία», σημειώνεται.
Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Απογοήτευση στις ΗΠΑ για την Αγία Σοφία
Στο ζήτημα της Αγίας Σοφίας επανήλθε και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ με μια νέα δήλωση στην ιστοσελίδα Hellas Journal, με την οποία ζήτησε από την κυβέρνηση της Τουρκίας να διασφαλίσει την προσβασιμότητα σε όλους και να διατηρήσει την κληρονομιά αυτού του αξιοθαύμαστου κτιρίου.
«Όπως έχουμε ξαναπεί, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι απογοητευμένες από την απόφαση της κυβέρνησης της Τουρκίας να αλλάξει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί. Η Αγία Σοφία αποτελεί μαρτυρία όχι μόνο της θρησκευτικής έκφρασης, αλλά και της καλλιτεχνικής και τεχνικής ιδιοφυΐας. Σημειώνουμε ότι η κυβέρνηση της Τουρκίας δεσμεύτηκε να διατηρήσει και να προβάλλει την ιστορική θρησκευτική εικονογραφία της Αγίας Σοφίας και να διασφαλίσει την προσβασιμότητα χωρίς εμπόδια σε όλους τους επισκέπτες», ανέφερε μεταξύ άλλων εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Εξάλλου, τη δυσαρέσκεια των ΗΠΑ για τις αποφάσεις Ερντογάν είχε εκφράσει νωρίτερα και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, σε συνάντηση που είχε στον Λευκό Οίκο με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο.
Καταδικαστικά μηνύματα από Ελλάδα και Κύπρο
«H μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί προσβάλλει βάναυσα όχι μόνο τους Ορθοδόξους και όλους τους Χριστιανούς, αλλά συνολικά την πολιτισμένη ανθρωπότητα», τόνισε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κ. Σακελλαροπούλου, σε ομιλία της στη δεξίωση για την 46η Επέτειο της Αποκατάστασης της Δημοκρατίας.

Την ίδια ώρα το δικό του μήνυμα στην Τουρκία έστειλε και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. «Τα όσα συμβαίνουν στην Κωνσταντινούπολη σήμερα, με τη μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί, δεν είναι εκδήλωση ισχύος αλλά απόδειξη αδυναμίας», ανέφερε σε δήλωσή του, υπογραμμίζοντας ότι όσα πράττει η «ταραχοποιός» Τουρκία δεν έχουν τη δύναμη να σκιάσουν την ακτινοβολία ενός μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς, απαιτούν ωστόσο καταδίκη οικουμενική.
Με τη σειρά του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έστειλε ένα σκληρό μήνυμα στην Άγκυρα με ανακοίνωσή του. «H αλλοίωση του χαρακτήρα σημαντικών πολιτιστικών μνημείων αποτελεί αδιαμφισβήτητο πλήγμα στην πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας», ανέφερε το ΥΠΕΞ στην ανακοίνωση, συμπληρώνοντας πως «η χρήση μνημείων με ανάλογη ακτινοβολία και συμβολισμό πρέπει να αίρεται πάνω και πέρα από τυχόν σκοπιμότητες και να λειτουργεί ενωτικά και συμφιλιωτικά για την παγκόσμια κοινότητα».
«Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί συνιστά ευθεία προσβολή στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και στους διεθνείς θεσμούς που την εκπροσωπούν». «Προσβάλλει την ιστορική μνήμη, υπονομεύει τις ευρωπαϊκές αξίες και ασεβεί επί του θρησκευτικού αισθήματος των Χριστιανών, Ορθοδόξων και μη σε ολόκληρο τον κόσμο», υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης.

Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: Η βαρβαρότητα να μην έχει συνέχεια
Την ημέρα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος τέλεσε την Ακολουθία του Ακάθιστου Υμνου στην Μητρόπολη, ψέλνοντας το «τη Υπερμάχω υπέρ βοηθείας και ενισχύσεως του γένους μας». Οπως είχε αναφέρει, η 24η Ιουλίου είναι «ημέρα πένθους και οδύνης για όλη την Ορθοδοξία, τον Χριστιανισμό και ολόκληρο τον Ελληνισμό».
«Σήμερα είναι μαζί μας όλος ο πολιτισμένος κόσμος», τόνισε μετά το πέρας της Ακολουθίας του Ακάθιστου Ύμνου ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, προσθέτοντας: «Υπάρχουν πολλοί βέβαια που δεν ακούνε, δεν βλέπουν και δεν καταλαβαίνουν. Εμείς αγωνιζόμαστε γι’ αυτό τον πολιτισμό. Απόψε προσευχηθήκαμε και το αίτημά μας είναι αληθινό και συνεχές, να μην εξαπλωθεί η βαρβαρότητα. Είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος της εποχής μας. Αυτό που σημειώνεται σήμερα, δηλαδή η προσβολή του πολιτισμού και η άρνηση της ανθρωπιάς, είναι τα προβλήματα. Να ευχηθούμε η βαρβαρότητα να μην έχει συνέχεια».
«Σύμβολα όπως η Αγία Σοφία δεν πρέπει να είναι τείχη, αλλά γέφυρες»
Στην απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί και στη σημερινή μουσουλμανική προσευχή αναφέρθηκε με δήλωσή του στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Rai Uno o ιδρυτής της καθολικής κοινότητας του Αγίου Αιγιδίου, Αντρέα Ρικάρντι. Μια κοινότητα η οποία, με τη διεθνή δράση της, προάγει τον διάλογο και δραστηριοποιείται για τον τερματισμό των συγκρούσεων σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Αναλυτικότερα, δήλωσε:
«Με την Ιστορία της, η Αγία Σοφία μιλούσε στους τουρίστες, στους προσκυνητές, για ενότητα και συνύπαρξη πολιτισμών και θρησκειών. Σήμερα πραγματοποιήθηκε η ισλαμική προσευχή, ως μήνυμα επανάκτησης. Πιστεύω ότι με τα σύμβολα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, να δείχνουμε σεβασμό».
Ο ιδρυτής της κοινότητας του Αγίου Αιγιδίου, ολοκληρώνοντας τη σκέψη του, συμπλήρωσε: «Στον κόσμο αυτό, εύθραυστο και γεμάτο διενέξεις, αν θέλουμε μια ειρηνική και παγκόσμια συνύπαρξη, πρέπει να κάνουμε έτσι ώστε σύμβολα όπως η Αγία Σοφία να μην είναι τείχη αλλά γέφυρες, σύμβολα όπως η Αγία Σοφία να τύχουν σεβασμού, με την ιστορική τους πολυσύνθετη ταυτότητα. Οι χριστιανοί, άλλωστε, σήμερα δεν ζητούν η βασιλική αυτή εκκλησία να επιστρέψει στη χριστιανική λατρεία».